Πώς Μιλάμε στους Σκύλους και η Σημασία των Χειρονομιών

Πώς πρέπει να μιλάμε στους σκύλους και ποια είναι η σημασία των χειρονομιών προκειμένου να μας καταλαβαίνουν καλύτερα; Οι τελευταίες έρευνες δείχνουν ότι οι σκύλοι μπορούν πραγματικά να κατανοήσουν την ανθρώπινη επικοινωνία, και ότι όταν μιλάμε στους σκύλους είναι σημαντικό να χρησιμοποιούμε ταυτόχρονα και χειρονομίες για να γίνουμε αντιληπτοί. Όταν μιλάμε στους σκύλους χρησιμοποιούμε αυτό που ονομάζεται “ομιλία σκύλου”, δηλαδή αλλάζουμε τη δομή των προτάσεών μας, τις συντομεύουμε, τις απλοποιούμε, και έχουμε την τάση να μιλάμε με φωνή υψηλότερης συχνότητας. Το ίδιο κάνουμε επίσης όταν δεν είμαστε σίγουροι ότι γινόμαστε κατανοητοί ή όταν μιλάμε σε μικρά βρέφη. Παλαιότερες μελέτες, όπως αυτή που έγινε από ερευνητές του Πανεπιστημίου της Λυών το 2017, είχαν δείξει ότι όταν μιλάμε στα κουτάβια χρησιμοποιούμε φωνή ακόμη υψηλότερης συχνότητας· αυτή η τακτική βοηθά τα ζώα να δώσουν μεγαλύτερη προσοχή και τα κάνει να ανταποκρίνονται και να παρακολουθούν περισσότερο τους κηδεμόνες τους απ’ ό, τι η ενήλικη ομιλία. Στη συγκεκριμένη έρευνα, όπου χρησιμοποιήθηκαν ηχογραφημένες φωνές, είχε διαπιστωθεί ότι δεν ισχύει το ίδιο με τους ενήλικους σκύλους. Ωστόσο, νεότερη έρευνα που πραγματοποιήθηκε από το Πανεπιστήμιο του York το 2018, όπου οι άνθρωποι και οι σκύλοι ήταν στον ίδιο χώρο – και επομένως το περιβάλλον προσέφερε πιο φυσιολογική αλληλεπίδραση – διαπιστώθηκε ότι ένας συγκεκριμένος τύπος ομιλίας βελτιώνει την προσοχή και των ενήλικων σκύλων και μπορεί να βοηθήσει τους ανθρώπους να δεθούν μαζί τους. Συγκεκριμένα, οι ερευνητές πραγματοποίησαν μια σειρά πειραμάτων σε ενήλικους σκύλους, όπου τους δόθηκε η ευκαιρία να ακούσουν ένα άτομο που χρησιμοποιούσε «ομιλία σκύλου» (με λεπτή, συναισθηματική φωνή) προφέροντας φράσεις όπως «είσαι καλός σκύλος» και «θα πάμε βόλτα;». Στη συνέχεια, ένα άλλο άτομο χρησιμοποίησε ομιλία που απευθύνεται σε ενήλικες χωρίς περιεχόμενο σχετικό με το σκύλο, όπως «πήγα στον κινηματογράφο χθες το βράδυ». Η προσοχή των σκύλων κατά τη διάρκεια της ομιλίας μετρήθηκε, και μετά από την ομιλία οι σκύλοι είχαν τη δυνατότητα να επιλέξουν με ποιον άνθρωπο επιθυμούσαν να αλληλεπιδράσουν. Στο τελευταίο στάδιο οι ομιλητές ανέμιξαν την «ομιλία σκύλου» με λέξεις που δεν σχετίζονταν με σκύλους, και την ομιλία που απευθυνόταν σε ενήλικες με λέξεις σχετικές με τους σκύλους, προκειμένου οι ερευνητές να μπορέσουν να καταλάβουν αν αυτό που προσέλκυσε τους σκύλους ήταν ο υψηλός συναισθηματικός τόνος της ομιλίας, ή το νόημα των λέξεων. Όπως ήταν αναμενόμενο, διαπιστώθηκε ότι οι ενήλικοι σκύλοι ήταν πιθανότερο να θέλουν να αλληλεπιδράσουν και να ξοδέψουν χρόνο με τον ομιλητή που χρησιμοποίησε «ομιλία σκύλου» με περιεχόμενο σχετικό με το σκύλο. Όταν αναμίχθηκαν οι δύο τύποι ομιλίας και περιεχομένου, οι σκύλοι δεν έδειξαν προτίμηση σε κάποιον ομιλητή έναντι του άλλου. Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτό υποδηλώνει ότι οι ενήλικοι σκύλοι προτιμούν να ακούν λέξεις που τους αφορούν εκφρασμένες με συναισθηματική φωνή, προκειμένου να τις θεωρήσουν χρήσιμες. Λέξεις ή Χειρονομίες; Σε άλλο άρθρο είχε αναδειχθεί ότι η επικοινωνία με τους σκύλους με λέξεις και χειρονομίες ταυτόχρονα είναι αποτελεσματικότερη σε σχέση με τη χρήση μίας μόνο μεθόδου. Τρεις καινούργιες έρευνες από την Ιταλία επιβεβαιώνουν τις προηγούμενες και μας δίνουν χρήσιμες πληροφορίες για τη μεγάλη σημασία που έχουν οι χειρονομίες όταν μιλάμε στους σκύλους: Στην πρώτη μελέτη στρατολογήθηκαν 6 αρσενικοί και 7 θηλυκοί σκύλοι χωρίς προηγούμενη εκπαίδευση, καθώς και οι κηδεμόνες τους. Οι ερευνητές προσπάθησαν να εκπαιδεύσουν και τους 13 σκύλους στην ανάκτηση τριών διαφορετικών αντικειμένων έπειτα από προφορική εντολή και μέσω χειρονομίας. Οι σκύλοι που έμαθαν να ανακτούν αξιόπιστα τα αντικείμενα και με τους δύο τύπους εντολών (4 αρσενικοί και 5 θηλυκοί) προχώρησαν στην επόμενη φάση της μελέτης. Οι σκύλοι έλαβαν αρχικά μόνο λεκτικές εντολές, στη συνέχεια μόνο χειρονομίες (οι κηδεμόνες έδειχναν το αντικείμενο), και κατόπιν εντολές και με τους δύο τρόπους ταυτόχρονα. Στο τελευταίο στάδιο δόθηκαν και οι δύο εντολές, αλλά ήταν αντιφατικές: για παράδειγμα, ο κηδεμόνας έδινε τη λεκτική εντολή «μπάλα», αλλά έδειχνε άλλο αντικείμενο. Οι σκύλοι ανταποκρίθηκαν ταχύτερα όταν τους δίνονταν ταυτόχρονα η προφορική εντολή και η χειρονομία. Όταν η λεκτική εντολή και η χειρονομία ήταν αντιφατικές, 7 από τους 9 σκύλους ακολουθούσαν τη χειρονομία, ενώ οι υπόλοιποι 2 ανταποκρίθηκαν με τυχαίο τρόπο· κανένας από τους σκύλους δεν έδειξε προτίμηση στη λεκτική εντολή έναντι της χειρονομίας. Οι χρόνοι ανταπόκρισης των σκύλων στις προαναφερόμενες τέσσερις συνθήκες παρουσίασαν σημαντικές διαφορές. Όταν οι λεκτικές εντολές και οι χειρονομίες χρησιμοποιήθηκαν μεμονωμένα, οι σκύλοι είχαν βραδύτερη απόδοση από ό, τι στις συνδυαστικές – τόσο στις όμοιες, όσο και στις αντιφατικές. Οι ερευνητές κατέληξαν στο συμπέρασμα ότι οι σκύλοι που εκπαιδεύονται στο να ανταποκρίνονται εξίσου καλά στις χειρονομίες και στις λεκτικές εντολές δίνουν προτεραιότητα στις χειρονομίες, αλλά η χρήση και των δύο εντολών ταυτόχρονα οδηγεί σε ταχύτερες και πιο αξιόπιστες αντιδράσεις. Στη δεύτερη έρευνα εξετάστηκαν οι αντιδράσεις 25 σκύλων σε λέξεις, χειρονομίες και μικτή επικοινωνία – χρησιμοποιώντας και τους δύο τρόπους. Οι σκύλοι ήταν Golden Retriever και Labrador που είχαν εκπαιδευτεί ώστε να ανταποκρίνονται τόσο σε λέξεις, όσο και σε χειρονομίες. Οι ερευνητές έκαναν σε κάθε σκύλο μια προκαταρκτική δοκιμή για να βεβαιωθούν ότι γνώριζαν όλες τις εντολές που θα δοκιμάζονταν, οι οποίες ήταν: «Κάτσε», «Ξάπλωσε», «Μείνε» και «Έλα». Η έρευνα περιελάμβανε 3 φάσεις: Φάση 1: Οι τέσσερις βασικές εντολές δόθηκαν χρησιμοποιώντας μόνο χειρονομίες, χωρίς λεκτικές πληροφορίες. Φάση 2: Οι τέσσερις βασικές εντολές δόθηκαν μόνο προφορικά· το σώμα του ανθρώπου που έδινε τις εντολές είχε ουδέτερη θέση. Φάση 3: Ο κηδεμόνας επανέλαβε τις 4 εντολές, οι οποίες αυτή τη φορά παρείχαν στους σκύλους ταυτόχρονες, συνδυαστικές, αλλά αντικρουόμενες πληροφορίες: Η προφορική εντολή «Ξάπλωσε» συνδυάστηκε με τη χειρονομία που υποδείκνυε «Κάτσε» Η προφορική εντολή «Κάτσε» συνοδεύτηκε με τη χειρονομία που έδειχνε «Ξάπλωσε» Η προφορική εντολή «Έλα» συνδυάστηκε με τη χειρονομία που σήμαινε «Μείνε» Η προφορική εντολή «Μείνε» συνοδεύτηκε με τη χειρονομία που έδειχνε «Έλα» Αυτό που διαπιστώθηκε ήταν ότι στις αντικρουόμενες εντολές οι σκύλοι ακολούθησαν τις χειρονομίες σε σημαντικά μεγαλύτερο βαθμό από τις λέξεις, εκτός από την περίπτωση της προφορικής εντολής «Έλα». Στη συγκεκριμένη εντολή (που συνδυάστηκε με τη χειρονομία «Μείνε») ο κηδεμόνας απομακρυνόταν από το σκύλο. Οι ερευνητές εξηγούν ότι πιθανότατα η αντίδραση των σκύλων στην περίπτωση αυτή εξηγείται από την απομάκρυνση του εντολέα, η οποία ενεργοποίησε το κίνητρο των σκύλων να είναι κοντά στους κηδεμόνες τους. Οι θηλυκοί σκύλοι ήταν πιο πιθανό να ανταποκριθούν στις
Η Γλώσσα Σώματος των Σκύλων

Ποια είναι η γλώσσα σώματος των σκύλων; Τι θέλει να μας πει ο σκύλος μας; Πώς θα τον καταλάβουμε καλύτερα; Οι τρόποι επικοινωνίας των σκύλων είναι σύνθετοι, λειτουργούν συνδυαστικά και ειναι πιθανο να σημαίνουν διαφορετικά πράγματα ανάλογα με την περίσταση. Οι σκύλοι επικοινωνούν κυρίως μέσω της γλώσσας του σώματος – θέση και κίνηση ουράς και σώματος, φορά αυτιών, χασμουρητό, γλείψιμο χειλιών, προβολή δοντιών και λαχάνιασμα – ή με ήχους, π.χ. γρυλίζοτας. Πιο αναλυτικά: Ουρά Η ουρά των σκύλων είναι ένα πολύ σημαντικό επικοινωνιακό εργαλείο που πρέπει να γίνει κατανοητό από τους κηδεμόνες σκύλων και όχι μόνο. Ίσως η πιο συνηθισμένη παρερμηνεία της γλώσσας του σώματος των σκύλων είναι ότι όταν κουνάνε την ουρά τους είναι πάντα χαρούμενοι και φιλικοί. Ακριβώς όπως υπάρχουν διαφορετικές διάλεκτοι σε μια ανθρώπινη γλώσσα, υπάρχουν επίσης διάλεκτοι στη «γλώσσα ουράς» των σκύλων. Διαφορετικές φυλές σκύλων φέρουν τη φυσική θέση της ουράς τους σε διαφορετικά ύψη, π.χ. σχεδόν κατακόρυφη στα Beagles και σε πολλά Terrier, ενώ στα Greyhounds η ουρά είναι χαμηλή. Ανάλογα με τη θέση της ουράς και το ρυθμό της κίνησής της, είναι πιθανό να υποδηλώνει χαρά, άλλα μπορεί να σημαίνει φόβο, ανασφάλεια, κοινωνική πρόκληση, ή ακόμη και προειδοποίηση επίθεσης. Πρόσφατα επιστημονικά δεδομένα προσθέτουν μια τρίτη σημαντική διάσταση στην κατανόηση της γλώσσας της ουράς των σκύλων – τη φορά της κίνησής της. Θέση Ουράς Η θέση της ουράς, και συγκεκριμένα το ύψος της, μπορεί να θεωρηθεί ως ένα είδος συναισθηματικού μετρητή. Το μεσαίο ύψος υποδεικνύει ότι ο σκύλος χαλαρώνει. Εάν η ουρά κρατιέται οριζόντια, ο σκύλος είναι προσεκτικός και σε εγρήγορση. Όσο η θέση της ουράς ανεβαίνει ψηλότερα, ο σκύλος στέλνει μήνυμα ότι γίνεται όλο και πιο απειλητικός, με την ουρά σε κάθετη θέση να είναι ένα σαφώς κυρίαρχο σήμα του τύπου: «Είμαι αρχηγός εδώ». Όταν η θέση της ουράς χαμηλώνει, είναι ένδειξη ότι ο σκύλος γίνεται πιο υποτακτικός, ανησυχεί ή αισθάνεται άσχημα. Η ακραία έκφραση είναι η ουρά που μπαίνει κάτω από το σώμα – κάτι που αποτελεί σημάδι φόβου. Ρυθμός Κίνησης Ουράς Η ταχύτητα των κινήσεων της ουράς δείχνει πόσο ενθουσιασμένος είναι ο σκύλος, ενώ το πλάτος κάθε κίνησης αποκαλύπτει εάν η συναισθηματική κατάσταση του σκύλου είναι θετική ή αρνητική – ανεξάρτητα από το επίπεδο ενθουσιασμού. Οι κυριότεροι πιθανοί συνδυασμοί είναι οι παρακάτω: Ένα ελαφρύ κούνημα μικρού πλάτους συνήθως παρατηρείται κατά τη διάρκεια των χαιρετισμών ως δοκιμαστική («Γεια σας»), ή ελπιδοφόρα («Είμαι εδώ»). Μια ευρεία κίνηση της ουράς είναι φιλική: «Δεν σας προκαλώ ή σας απειλώ», ή «Είμαι ευχαριστημένος». Μια αργή περιστροφή της ουράς στο μισό ιστό είναι λιγότερο κοινωνική. Σε γενικές γραμμές, αυτή η κίνηση της ουράς σε ούτε μια ιδιαίτερα κυρίαρχη (υψηλή) ούτε υποχωρητική (χαμηλή) θέση είναι σημάδι ανασφάλειας. Μικρές κινήσεις υψηλής ταχύτητας είναι ενδείξεις ότι ο σκύλος πρόκειται να κάνει κάτι, συνήθως να τρέξει ή να μαλώσει. Εάν ταυτόχρονα η ουρά κρατιέται ψηλά, πρόκειται πιθανότατα για μια ενεργή απειλή. Φορά Κίνησης Ουράς Σε έρευνα που πραγματοποιήθηκε στην Ιταλία, στρατολογήθηκαν 30 κατοικίδιοι σκύλοι και τους δόθηκαν τέσσερα ξεχωριστά διαδοχικά ερεθίσματα: ο κηδεμόνας τους. ένας άγνωστος άνθρωπος, μια γάτα, και ένας άγνωστος, κυρίαρχος σκύλος. Οι αντιδράσεις των σκύλων καταγράφηκαν σε κάμερες. Όταν οι σκύλοι είδαν τους κηδεμόνες τους, οι ουρές τους κουνιούνταν δυνατά προς τη δεξιά πλευρά του σώματός τους, ενώ η θέα του άγνωστου ανθρώπου προκάλεσε τις ουρές τους να κουνηθούν μέτρια προς τα δεξιά. Κοιτάζοντας τη γάτα, οι ουρές των σκύλων κινήθηκαν και πάλι δεξιά, αλλά πιο αργά και με συγκρατημένες κινήσεις. Ωστόσο, στη θέα ενός επιθετικού, άγνωστου σκύλου οι ουρές τους κουνήθηκαν προς την αριστερή πλευρά του σώματός τους. Η αριστερή ή δεξιά πλευρά λογίζεται όταν είμαστε πίσω από το τετράποδο, κοιτάζοντας προς την κατεύθυνση που βλέπει ο σκύλος. Πηγή: Coren (2011) Ο Coren αναφέρει ότι αυτό το εύρημα δεν είναι τόσο περίεργο, όσο ίσως φαίνεται αρχικά. Έρευνες έχουν δείξει ότι σε πολλά ζώα, συμπεριλαμβανομένων των πουλιών, των βατράχων, των πιθήκων και των ανθρώπων, το αριστερό τμήμα του εγκεφάλου ειδικεύεται στις συμπεριφορές που περιλαμβάνουν αυτό που οι επιστήμονες αποκαλούν προσέγγιση και γαλήνη. Στον άνθρωπο αυτό σημαίνει ότι ο αριστερός εγκέφαλος συνδέεται με θετικά συναισθήματα και με φυσιολογικούς δείκτες, όπως έναν αργό καρδιακό ρυθμό. Το δεξιό τμήμα του εγκεφάλου ειδικεύεται στις συμπεριφορές που περιλαμβάνουν την απόσυρση και την κατανάλωση ενέργειας. Στους ανθρώπους, αυτές οι συμπεριφορές – όπως η φυγή – συνδέονται με συναισθήματα όπως ο φόβος και η κατάθλιψη. Δεδομένου ότι το αριστερό τμήμα του εγκεφάλου ελέγχει τη δεξιά πλευρά του σώματος και το δεξιό την αριστερή, η δραστηριότητα στο ένα μισό του εγκεφάλου εμφανίζεται ως κίνηση στην αντίθετη πλευρά του σώματος. Σώμα Η έναρξη παιχνιδιού μεταξύ σκύλων συνήθως ξεκινάει με μια παιχνιδιάρικη υπόκλιση (play bow): ο σκύλος θα εκτείνει τα μπροστινά του πόδια προς τα εμπρός, θα χαμηλώσει το στήθος του σε ένδειξη φιλικού χαιρετισμού και οι κινήσεις του θα είναι χαλαρές. Αν ένας σκύλος φαίνεται δύσκαμπτος, κινείται αργά, κοιτάζει μακριά, μυρίζει, ξύνεται, ξαπλώνει ή απομακρύνεται, τότε πιθανότατα δεν ενδιαφέρεται για κοινωνική αλληλεπίδραση. Ένας φοβισμένος σκύλος μπορεί να κλίνει προς τα πίσω, να τρέμει, να σκύβει, να χαμηλώνει το σώμα ή το κεφάλι του, ή να κυλιέται στο πλάι ή ανάσκελα. Ένας εξαιρετικά φοβισμένος σκύλος μπορεί να παγώσει εντελώς, ή να προσπαθήσει ξέφρενα να δραπετεύσει και μπορεί να ουρήσει ή να αφοδεύσει όταν προσεγγιστεί. Ένας σκύλος που εμφανίζει επιθετική γλώσσα του σώματος θα φαίνεται μεγάλος, καθώς θα στέκεται με το κεφάλι του να υψώνεται πάνω από τους ώμους του. Το σώμα του θα είναι τεταμένο, με το βάρος είτε κεντραρισμένο στα τέσσερα πόδια, είτε γέρνοντας ελαφρώς προς τα εμπρός. Αυτιά Το επίπεδο προσοχής ενός σκύλου μπορεί να προσδιοριστεί παρακολουθώντας τα αυτιά του. Τα όρθια αυτιά που βλέπουν προς τα εμπρός δείχνουν ότι έχει εμπλακεί σε κάτι που του κίνησε το ενδιαφέρον, ότι βρίσκεται σε μία κατάσταση αυξημένης προσοχής με υψηλό κίνητρο και εμπιστοσύνη, ή είναι σημάδι επιθετικότητας. Ελαφρώς τραβηγμένα αυτιά σηματοδοτούν ότι αισθάνεται φιλικός, ενώ τα αυτιά που είναι τραβηγμένα σφιχτά πίσω στο κεφάλι υποδηλώνουν μια φοβισμένη ή δειλή αντίδραση. Χασμουρητό Οι σκύλοι δεν χασμουριούνται μόνο όταν είναι κουρασμένοι· μπορούν να το κάνουν και ενόψει κάποιου συναρπαστικού γεγονότος, όπως είναι μια βόλτα. Το χασμουρητό είναι μια
Ωμές Τροφές για Σκύλους (BARF)

Στην Ελλάδα, αλλά και διεθνώς, οι ωμές τροφές για σκύλους (BARF) έχουν ένθερμους υποστηρικτές αλλά και φανατικούς πολέμιους. Τελευταία Αναθεώρηση: 21/8/2020 Η ονομασία BARF παρουσιάστηκε για πρώτη φορά ως νέος τρόπος διατροφής για σκύλους και γάτες από τον Αυστραλό κτηνίατρο Ian Billinghurst το 1993· η συντομογραφία αναφέρεται κάποιες φορές ολογράφως ως “Bones and Raw Food” (Οστά και Ωμή Τροφή), και άλλες ως “Biologically Appropriate Raw Food” (Βιολογικά Κατάλληλη Ωμή Τροφή). Επίσης, συναντάται με τις ονομασίες RMBD – Raw Meat Based Diets (Δίαιτες Βασισμένες στο Ωμό Κρέας), και RAP – Raw Animal Products (Ωμά Ζωικά Προϊόντα). Σε παγκόσμιο επίπεδο, οι περισσότεροι σκύλοι τρέφονται με εμπορικά παραγόμενες ξηρές τροφές, ή με κονσέρβες. Ωστόσο, και παρά τις προειδοποιήσεις των επιστημόνων σχετικά με την ασφάλεια των ωμών τροφών για κατοικίδια ζώα, οι πωλήσεις των τροφών αυτών αυξάνονται σταθερά τα τελευταία χρόνια. Οι ωμές τροφές για σκύλους μπορούν να περιέχουν στη σύνθεσή τους σκελετικούς μύες, λίπος, εσωτερικά όργανα, χόνδρο και οστά από ζώα εκτροφής (μηρυκαστικά, χοίρους και πουλερικά), άλογα, θηράματα, ψάρια και φυτικές ύλες, και παρασκευάζονται στο σπίτι ή πωλούνται έτοιμες στο εμπόριο. Κάποιες από τις τροφές αυτές προορίζονται για να καλύψουν πλήρως τις ανάγκες των σκύλων για ισορροπημένη διατροφή, ενώ υπάρχουν και σκευάσματα που διατίθενται μόνο για συμπληρωματική σίτιση. Η πιο κοινή μορφή εμπορικών ωμών τροφών πωλείται κατεψυγμένη· πρόσφατα έχουν εισέλθει στην αγορά προϊόντα που διατίθενται αποξηραμένα. Το σκεπτικό όσων υποστηρίζουν την ωμή διατροφή για το σκύλο είναι ότι αποτελείται από ολόκληρα, ακατέργαστα τρόφιμα – παρόμοια με αυτά που καταναλώνονταν από τους προγόνους του· δηλαδή ότι αποτελεί πιο φυσικό τρόπο διατροφής. Ωστόσο, όπως αναφέρει η Ψωμά «ο σκύλος και ο λύκος δεν έχουν το ίδιο πεπτικό σύστημα, καθώς υπάρχουν σαφείς ανατομικές διαφορές μεταξύ τους». Σε έρευνα που έγινε το 2013 εντοπίστηκαν διαφορές μεταξύ σκύλων και λύκων στα γονίδια που συμμετέχουν στην πέψη του κρέατος και του αμύλου. Το επιχείρημα της περισσότερο φυσικής διατροφής συνοδεύεται συχνά από ισχυρισμούς ότι η ωμή δίαιτα θα προσφέρει στο σκύλο τη μέγιστη δυνατή υγεία, ή ότι η βρώση οστών είναι μια απολαυστική εμπειρία για τους σκύλους και ενισχύει το ανοσοποιητικό τους σύστημα. Δυστυχώς, δεν υπάρχουν αναφορές σε επιστημονικές μελέτες για την υποστήριξη οποιουδήποτε από αυτούς τους ισχυρισμούς. Παρομοίως, το Πανεπιστήμιο του Οχάιο συμφωνεί ότι δεν υπάρχουν επιστημονικά στοιχεία που να αποδεικνύουν ότι η σίτιση μιας ωμής έναντι μιας συμβατικής διατροφής είναι περισσότερο ευεργετική για την υγεία ενός ζώου. Αντίθετα, όπως αναφέρει χαρακτηριστικά, υπάρχουν πολλές αποδείξεις ότι δεν είναι. Ένα ακόμη επιχείρημα που θέτουν οι υποστηρικτές της ωμής τροφής είναι η αυξημένη της πεπτικότητα λόγω του ότι τα βασικά ένζυμα δεν καταστρέφονται από το μαγείρεμα. Αν και για τους περισσότερους σκύλους δεν απαιτούνται εξωγενή ένζυμα, σε μια μελέτη διαπιστώθηκε ότι σε σχέση με τις ξηρές τροφές, οι ωμές έδειξαν σημαντικά υψηλότερη πεπτικότητα της ακατέργαστης πρωτεΐνης, αλλά όχι του λίπους, της ενέργειας ή της ξηράς ουσίας. Τι Δείχνουν οι Έρευνες Σε έρευνα που έγινε το 2008 στις ΗΠΑ και στην Αυστραλία, το 98,7% των κηδεμόνων σκύλων απάντησαν ότι ήταν ευχαρισημένοι με την υγεία του κατοικίδιου ζώου τους. Από αυτούς, μόνο το 16,2% έδιναν στους σκύλους τους οστά ή ωμό φαγητό ως μέρος του κύριου γεύματος, και λιγότερο από το 3% τους τάιζαν αποκλειστικά ωμές τροφές. Μελέτη του 2011 που δημοσιεύθηκε στο Canadian Veterinary Journal ανασκόπησε και αξιολόγησε την επιστημονική βιβλιογραφία που είχε διεξαχθεί ως τότε με αντικείμενο τα διατροφικά οφέλη από τις ωμές δίαιτες με βάση το κρέας, ή τους κινδύνους μολυσματικών ασθενειών και τις επιπτώσεις στη δημόσια υγεία. Στα συμπεράσματα της μελέτης αναφέρονται τα εξής: «Είναι ξεκάθαρο ότι υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις που υποδηλώνουν ότι τα ωμά τρόφιμα ενέχουν σημαντικό κίνδυνο μολυσματικής νόσου στο κατοικίδιο ζώο, στο περιβάλλον του κατοικίδιου ζώου και στους ανθρώπους του νοικοκυριού». Το Κτηνιατρικό Κέντρο της Αμερικανικής Υπηρεσίας Τροφίμων και Φαρμάκων εξέτασε πάνω από 1000 δείγματα ζωοτροφών για βακτήρια που μπορούν να προκαλέσουν διατροφικές ασθένειες. Η έρευνα επικεντρώθηκε ειδικά στα βακτήρια που προκαλούν σαλμονέλα και για τα L. monocytogenes που προκαλούν λιστερία. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι η σαλμονέλα εμφανίστηκε στο 7,6% των δειγμάτων ωμού φαγητού, και τα βακτήρια για λιστερία βρέθηκαν στο 16% των δειγμάτων που ελέγχθηκαν. Σε έρευνα του Πανεπιστημίου της Ουτρέχτης που δημοσιεύθηκε τον Ιανουάριο του 2018, αναλύθηκαν 35 εμπορικά κατεψυγμένα ωμά τρόφιμα για σκύλους από οκτώ διαφορετικές μάρκες. Όλα τα προϊόντα περιείχαν κάποιο συνδυασμό ωμού κρέατος, οστών και ζωικών υποπροϊόντων από βοδινό, πάπια, κοτόπουλο, αρνί και άλογο, καθώς και πρόσθετα συστατικά. Η έρευνα εντόπισε δυνητικά θανατηφόρα βακτήρια Ε. Coli σε 28 προϊόντα, ή στο 80% των τροφών που εξετάστηκαν. Περισσότερο ανησυχητικό είναι το βακτήριο Ε. Coli 0157: H7 που βρέθηκε σε 8 προϊόντα, ή στο 23% του συνόλου, καθώς πρόκειται για ένα ιδιαίτερα λοιμογόνο στέλεχος του Ε. Coli. Τα L. monocytogenes ήταν παρόντα σε 19 προϊόντα (54%), άλλα είδη λιστερίας σε 15 (43%) και Salmonella σε 7 (20%). Όσον αφορά τα παράσιτα, τέσσερα προϊόντα (11%) περιείχαν Sarcocystis cruzi και άλλα τέσσερα (11%) S tenella. Σε δύο προϊόντα (6%) βρέθηκε Toxoplasma gondii. Οι ερευνητές γράφουν ότι τα αποτελέσματα της μελέτης αποδεικνύουν σαφώς την παρουσία δυνητικών ζωονοσογόνων παθογόνων παραγόντων σε κατεψυγμένα ωμά τρόφιμα, τα οποία μπορεί να αποτελούν πηγή βακτηριακών λοιμώξεων σε ζώα συντροφιάς και, εάν μεταδοθούν, θέτουν σε κίνδυνο τον άνθρωπο. Πέρα από τη βελτιωμένη ποιότητα των περιττωμάτων (που είναι υποκειμενική), δεν υπάρχουν ισχυρές αποδείξεις για άλλα οφέλη στους σκύλους και τις γάτες από την κατανάλωση ακατέργαστων ωμών τροφών. Αντίθετα, υπάρχουν τεκμηριωμένοι κίνδυνοι που σχετίζονται με την ακατέργαστη σίτιση – κυρίως ο υποσιτισμός (ελλιπής σίτιση λόγω ακατάλληλης συνθεσης και ελέγχου των τροφών αυτών) και η μόλυνση που επηρεάζει τα κατοικίδια ζώα ή/και τα μέλη του νοικοκυριού. Τι Είναι η Λιστερίωση Το Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων αναφέρει ότι η κλινική μορφή της λιστερίωσης στα ζώα εκδηλώνεται στο νευρικό σύστημα (στροφή κεφαλής, κυκλικές κινήσεις, πτώση γνάθου, παράλυση χειλέων, αδυναμία μάσησης, πτώση άνω βλεφάρου, υποαισθησία προσώπου, σιελόρροια), στο γεννητικό σύστημα με αποβολές σε προχωρημένο στάδιο εγκυμοσύνης, ή με συμπτώματα σηψαιμίας (κατάπτωση, ανορεξία, πυρετός, θάνατος), η οποία είναι πιο συχνή σε μονογαστρικά ζώα – όπως οι σκύλοι. Σπανιότερα, μπορεί να εκδηλωθούν γαστρεντερίτιδα, μαστίτιδα, ή οφθαλμικά προβλήματα. Όταν η μόλυνση γίνεται μέσω της πεπτικής οδού, τότε τα
Ανθρώπινα Χαρακτηριστικά Συμπεριφοράς των Σκύλων

Φαίνεται ότι οι σκύλοι εξελίχθηκαν αρκετά και έχουν πλέον αφομοιώσει συγκεκριμένα ανθρώπινα χαρακτηριστικά συμπεριφοράς. Πιο συγκεκριμένα, οι σκύλοι αναγνωρίζουν τα ανθρώπινα συναισθήματα διαβάζοντας τις εκφράσεις του προσώπου συνδυάζοντάς τες με ήχους, εκδηλώνουν ζήλεια, δείχνουν ενσυναίσθηση, και βλέπουν τηλεόραση. Ανθρώπινο Χαρακτηριστικό 1: Οι Σκύλοι Αναγνωρίζουν τα Ανθρώπινα Συναισθήματα Η αναγνώριση των συναισθηματικών εκφράσεων ανάμεσα σε ομοειδή ζώα τα επιτρέπει να αξιολογούν τις κοινωνικές προθέσεις και τα μεταξύ τους κίνητρα. Αυτή η αναγνώριση παρέχει στα ζώα κρίσιμες πληροφορίες συμπεριφοράς σε διαφορετικές συνθήκες και καταστάσεις, και καθιστά ικανή τη δημιουργία και διατήρηση μακροχρόνιων σχέσεων. Μέχρι πρόσφατα, η δυνατότητα αναγνώρισης συναισθημάτων μεταξύ διαφορετικών ζώων είχε αναγνωριστεί επιστημονικά μόνο στον άνθρωπο. Ωστόσο, έρευνα που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Biology Letters το 2016 έδειξε ότι οι σκύλοι καταλάβαιναν αν ένας άνθρωπος (ή ένας σκύλος) ήταν χαρούμενος ή θυμωμένος κρίνοντας από τις εκφράσεις του προσώπου τους και τη φωνή. Για τις ανάγκες της έρευνας κάθε σκύλος τοποθετήθηκε μπροστά σε δύο οθόνες που έδειχναν μια εικόνα ενός ανθρώπου ή ενός σκύλου, με είτε χαρούμενη, είτε θυμωμένη έκφραση προσώπου. Στη συνέχεια οι φωτογραφίες των σκύλων συνδυάστηκαν με παιχνιδιάρικο ή επιθετικό γάβγισμα, ενώ οι ανθρώπινες εικόνες συνοδεύτηκαν από μια φράση σε χαρούμενο ή θυμωμένο τόνο και σε άγνωστη γλώσσα. Τόσο στις ανθρώπινες εικόνες, όσο και σε αυτές των σκύλων, όταν οι σκύλοι εκτίθονταν σε εικόνες που ταίριαζαν με τους ήχους (π.χ., όταν έβλεπαν ευτυχισμένη έκφραση ανθρώπου και ταυτόχρονα άκουγαν χαρούμενη φωνή), κοίταζαν τις οθόνες σημαντικά περισσότερο σε σχέση με όταν οι εκφράσεις των προσώπων δεν ταίριαζαν με τους ήχους. Όταν οι σκύλοι άκουγαν ήχους που ήταν ασύμβατοι σε σχέση με την εικόνα έχαναν το ενδιαφέρον τους και κοίταζαν γύρω – γύρω στο δωμάτιο, και όχι στην οθόνη. Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι οι σκύλοι μπορούν να εξαγάγουν και να ενσωματώνουν διπλές αισθητηριακές συναισθηματικές πληροφορίες και να διακρίνουν μεταξύ θετικών και αρνητικών συναισθημάτων, τόσο από ανθρώπους, όσο και από σκύλους. Η επικεφαλής της έρευνας αναφέρει ότι οι σκύλοι κατάφεραν να εξάγουν πληροφορίες από τον ήχο και στη συνέχεια να τις συσχετίσουν με την εικόνα, και ότι η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει πολύ σύνθετους ψυχολογικούς μηχανισμούς. Περίπου το ίδιο συμπέρασμα έδειξε και άλλη μελέτη, όπου διαπιστώθηκε ότι οι σκύλοι είναι σε θέση να διακρίνουν τη διαφορά μεταξύ ευτυχισμένων και θυμωμένων εκφράσεων του ανθρώπινου προσώπου. Σε αυτήν, ο βιολόγος Corsin Müller του Κτηνιατρικού Πανεπιστημίου της Βιέννης και οι συνεργάτες του εκπαίδευσαν σκύλους να αγγίζουν είτε ένα χαρούμενο, είτε ένα θυμωμένο πρόσωπο σε μια οθόνη. Στη συνέχεια παρουσίασαν στους σκύλους το άνω, το κάτω, ή το αριστερό μισό από τα πρόσωπα. Σύμφωνα με τον ερευνητή, τα ανθρώπινα συναισθήματα δεν αποτυπώνονται μόνο στο στόμα, αλλά σε όλα τα μέρη ενός προσώπου. Το αριστερό μισό επιλέχθηκε καθώς διαπιστώθηκε από προηγούμενες μελέτες ότι οι σκύλοι προτιμούν να κοιτάζουν την αριστερή πλευρά ενός προσώπου. Οι κατοικίδιοι σκύλοι που εκπαιδεύτηκαν να επιλέξουν χαρούμενες εκφράσεις μπορούσαν να το κάνουν όταν έβλεπαν μισά πρόσωπα, καθώς και όταν εκτίθονταν σε πρόσωπα που έβλεπαν για πρώτη φορά. Παρομοίως, οι σκύλοι που εκπαιδεύτηκαν να αγγίζουν θυμωμένα πρόσωπα επέλεξαν επίσης σωστά τις θυμωμένες εκφράσεις, αλλά χρειάστηκαν περισσότερο χρόνο από εκείνους που εκπαιδεύτηκαν στα ευτυχισμένα πρόσωπα. Ο Müller πιστεύει ότι η καθυστέρηση είναι πιθανό να οφείλεται στο γεγονός ότι οι σκύλοι είχαν δημιουργήσει αρνητικές συσχετίσεις με θυμωμένα πρόσωπα στο παρελθόν, π.χ. η θυμωμένη έκφραση σήμαινε ότι δεν θα έπαιρναν κάποιου είδους επιβράβευση. Ανθρώπινο Χαρακτηριστικό 2: Οι Σκύλοι Εκδηλώνουν Ζήλεια Η υπόθεση που γίνεται συχνά είναι ότι η ζήλεια είναι ένα συναίσθημα μοναδικό για τον άνθρωπο, εν μέρει λόγω των πολύπλοκων γνωστικών διαδικασιών που συχνά εμπλέκονται σε αυτό. Αν και υπάρχει διάσταση απόψεων ως προς τις αρχές και την ακριβή λειτουργία της ζήλειας, οι περισσότεροι ειδικοί συμφωνούν σε ένα καθοριστικό χαρακτηριστικό: ότι η ζήλεια απαιτεί ένα κοινωνικό τρίγωνο, που προκύπτει όταν ένας παρείσακτος απειλεί μια σημαντική σχέση. Έρευνα που πραγματοποιήθηκε το 2014 και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLoS ONE προσάρμοσε ένα πρότυπο από τις μελέτες των ανθρώπινων βρεφών προκειμένου να εξετάσει την πιθανότητα εκδήλωσης ζήλειας από κατοικίδιους σκύλους. Στην έρευνα συμμετείχαν 36 σκύλοι και οι κηδεμόνες τους, οι οποίοι βιντεοσκοπήθηκαν στα σπίτια τους να αλληλεπιδρούν με 3 αντικείμενα και να αγνοούν τους σκύλους τους. Τα αντικείμενα ήταν ένα ομοίωμα σκύλου, ένα παιδικό βιβλίο με διαδραστικές σελίδες που έπαιζε μουσική, και μια πλαστική κολοκύθα με χαρακτηριστικά προσώπου (μάτια, μύτη και στόμα). Οι ερευνητές φρόντισαν να σιγουρευτούν ότι οι σκύλοι θεώρησαν πως τα ομοιώματα σκύλων – τα οποία γάβγιζαν, κλαψούριζαν και κουνούσαν την ουρά τους – αντιπροσώπευαν αληθινούς σκύλους. Διαπιστώθηκε ότι οι σκύλοι εμφάνιζαν σημαντικά πιο ζηλιάρη συμπεριφορά όταν οι κηδεμόνες τους έδειχναν στοργικές συμπεριφορές στα ομοιώματα σκύλων σε σχέση με όταν έκαναν το ίδιο σε αντικείμενα που θεωρούσαν άψυχα. Όλοι οι σκύλοι της έρευνας έσπρωξαν τον κηδεμόνα τους όταν έπαιζε με το ομοίωμα, ενώ το 87% των σκύλων έσπρωξε το ομοίωμα. Αυτές οι συμπεριφορές ήταν εξαιρετικά σπάνιες όταν οι κηδεμόνες ασχολούνταν με τα άλλα αντικείμενα. Θα πρέπει να σημειωθεί ότι οι σκύλοι που επιλέχθηκαν και εξετάστηκαν στη συγκεκριμένα έρευνα έπρεπε να είναι λιγότερο από 16 κιλά, ή κοντύτεροι από 40 εκατοστά. Ο αποκλεισμός των μεγαλύτερων σκύλων αποφασίστηκε με σκοπό να ελεγχθεί πιο εύκολα η συμπεριφορά τους σε περίπτωση που αντιδρούσαν επιθετικά. Η επιλογή αυτή παρουσιάζει έναν περιορισμό ως προς τη δυνατότητα γενίκευσης των αποτελεσμάτων στον γενικό πληθυσμό σκύλων. Ανθρώπινο Χαρακτηριστικό 3: Οι Σκύλοι Δείχνουν Ενσυναίσθηση Σύμφωνα με την Ιορδάνογλου, «ενσυναίσθηση είναι η ικανότητα να μπαίνουμε στη θέση των άλλων, να κατανοούμε τα συναισθήματα τους και να είμαστε σε αρμονία μαζί τους. Χωρίς ενσυναίσθηση δεν είναι δυνατόν να δημιουργηθούν παραγωγικές διαπροσωπικές σχέσεις, οι οποίες να θεωρούνται συναισθηματικά νοήμονες». Η Παπά αναφέρει ότι «απαραίτητη προϋπόθεση της ανάπτυξης της ενσυναίσθησης είναι η ανάπτυξη της αντίληψης των συναισθημάτων και ακολούθως της κατανόησής τους». Δύο ερευνητές του Κολεγίου Goldsmith στο Λονδίνο χρησιμοποίησαν ένα πειραματικό πρωτόκολλο που χρησιμοποιήθηκε για πρώτη φορά σε ανθρώπινα βρέφη και το προσάρμοσαν για να ερευνήσουν την ενσυναίσθηση στους κατοικίδιους σκύλους. Στην έρευνα συμμετείχαν 18 σκύλοι στα σπίτια των κηδεμόνων τους. Οι κηδεμόνες στάθηκαν σε απόσταση 2 μέτρων από έναν ξένο και μιλούσαν, βούιζαν με ασυνήθιστο τρόπο και προσποιούνταν ότι έκλαιγαν διαδοχικά. Αυτό που διαπιστώθηκε ήταν ότι οι σκύλοι πλησίασαν
Οι Επιπτώσεις της Στείρωσης στη Συμπεριφορά των Σκύλων

Οι περισσότερες και πιο έγκυρες έρευνες δείχνουν ότι οι επιπτώσεις της στείρωσης στη συμπεριφορά των σκύλων είναι τουλάχιστον αμφιλεγόμενες. Τελευταία Αναθεώρηση: 23/02/2018 Πολλοί ειδικοί και φορείς υποστηρίζουν ότι η στείρωση θα λύσει τα προβλήματα συμπεριφοράς των σκύλων και την προτείνουν ανεπιφύλακτα, συνδέοντάς τη συχνά με την υπεύθυνη κηδεμονία σκύλου. Για παράδειγμα, στην ιστοσελίδα του Συλλόγου Προστασίας Αδέσποτων Ζώων γράφεται ότι «τα ζώα έχουν πιο ήρεμη συμπεριφορά όταν στειρώνονται», ενώ στον ιστότοπο της Ελληνικής Φιλοζωικής Εταιρίας αναφέρεται ότι «Υπεύθυνος (κηδεμόνας σκύλου) είναι εκείνος που προστατεύει ένα ζώο από το να γεννήσει δεκάδες άλλα… εκείνος που ξεκινάει να στειρώσει το δικό του ζώο…». Αν και οι δύο φορείς που αναφέρθηκαν παρουσιάζουν ως βασικό επιχείρημα υπέρ της στείρωσης τον έλεγχο των ανεπιθύμητων γεννήσεων για τον περιορισμό των αδέσποτων σκύλων (το οποίο είναι όντως ένα σημαντικό πρόβλημα), οι ισχυρισμοί της “πιο ήρεμης συμπεριφοράς” και της “υπευθυνότητας” δεν φαίνεται να έχουν επιστημονική βάση. Για την ακρίβεια, υπάρχουν έρευνες που εξήγαγαν θετικά συμπεράσματα για τις στειρώσεις σε επίπεδο συμπεριφοράς των σκύλων, και άλλες που έδειξαν ότι η επέμβαση επιδείνωσε τη συμπεριφορά τους. Κατά τη γνώμη μας, η δεύτερη κατηγορία ερευνών είναι πιο αξιόπιστη – κυρίως λόγω της καλύτερης μεθοδολογίας που ακολουθήθηκε, αλλά και του μεγαλύτερου δείγματος σκύλων που μελετήθηκαν. Θα καταγράψουμε και τις δύο κατηγορίες ερευνών, ξεκινώντας από εκείνες που κατέδειξαν θετικές, ή κυρίως θετικές επιπτώσεις από τη στείρωση σκύλων σε επίπεδο συμπεριφοράς. Έρευνα του 1990 σε 209 αρσενικούς και 382 θηλυκούς σκύλους έδειξε ότι η στείρωση βελτίωσε ή εξάλειψε τα προβλήματα συμπεριφοράς στο 74% των αρσενικών και στο 59% των θηλυκών σκύλων. Στον αντίποδα, 10 από τους θηλυκούς σκύλους έδειξαν περισσότερη επιθετικότητα, ενώ 4/10 των αρσενικών και 3/10 των θηλυκών σκύλων έτρωγαν περισσότερο και πρόσθεσαν βάρος μετά τη στείρωση (Heidenberger & Unshelm, 1990). Οι ερευνητές περιγράφουν το χαρακτήρα των στειρωμένων σκύλων ως «αφοσιωμένους, φιλικούς και ευγενικούς». Ακόμη, σημειώνουν ότι οι αλλαγές στη συμπεριφορά μετά τη στείρωση εξαρτώνται από πολλές επιρροές, όπως είναι οι συνθήκες στην οικογένεια του κηδεμόνα, ο χρόνος διεξαγωγής της στείρωσης, οι συνθήκες διαβίωσης και αν είχαν συναναστροφές με άλλους σκύλους. Σε έρευνα του 1997 που πραγματοποιήθηκε σε 57 αρσενικούς σκύλους ηλικίας 2 έως 7 ετών που είχαν επιδείξει ανεπιθύμητες συμπεριφορές πριν τη στείρωση, διαπιστώθηκε βελτίωση στο μαρκάρισμα περιοχών μέσω ούρησης, στο καβάλημα και στην περιπλάνηση (Neilson κ.ά., 1997). Πιο συγκεκριμένα, στο 40% των σκύλων καταγράφηκε βελτίωση κατά 90%, ενώ στο υπόλοιπο 60% η βελτίωση ήταν 50% στους παραπάνω τομείς. Όσον αφορά την επιθετικότητα σε άλλους σκύλους και σε μέλη της οικογένειας, σημειώθηκε βελτίωση μεγαλύτερη από 50% στο 25% των σκύλων. Τα αποτελέσματα έρευνας στη συμπεριφορά 122 σκύλων έδειξαν ότι υπήρξε βελτίωση στην επιθετικότητα, στην περιπλάνηση και στη μη φυσιολογική ούρηση στο 60% των σκύλων. Οι παρενέργειες περιελάμβαναν περισσότερη όρεξη για φαγητό, μειωμένη φυσική δραστηριότητα και αύξηση του σωματικού βάρους σχεδόν στους μισούς σκύλους (Maarschalkerweerd κ.ά., 1997). Η πιο πρόσφατη έρευνα πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Osnabrück το 2017 και συγκαταλέγεται σε εκείνες που έδειξαν ότι η στείρωση είχε κατά βάση αρνητικές επιπτώσεις στη συμπεριφορά των σκύλων. Σε αυτή την έρευνα έλαβαν μέρος 18 αστείρωτοι και 16 στειρωμένοι αρσενικοί σκύλοι, ενώ συμπεριλήφθηκαν ακόμη 158 σκύλοι από άλλη έρευνα και από μελέτες περιπτώσεων συμβουλευτικής φύσης του Πανεπιστημίου. Τα αποτελέσματα έδειξαν βελτίωση των στειρωμένων σκύλων σε σχέση με το μύρισμα και το γλείψιμο της γεννητικής περιοχής, το χτύπημα των δοντιών και την παρενόχληση άλλων σκύλων. Εντούτοις, οι σκύλοι που στειρώθηκαν επέδειξαν τάση για περισσότερη συναισθηματική αστάθεια σε στρεσογόνες καταστάσεις, καθώς επίσης και τάση για συχνότερη επιθετικότητα και φοβία (Kaufmann κ.ά., 2017). Οι πιο σημαντικές έρευνες για τις αρνητικές συνέπειες της στείρωσης στη συμπεριφορά των σκύλων είναι δύο, και χρησιμοποίησαν το Ερωτηματολόγιο Συμπεριφορικής Αξιολόγησης και Έρευνας Σκύλων – “Canine Behavioral Assessment and Research Questionnaire” (C-BARQ). Το συγκεκριμένο ερωτηματολόγιο αναπτύχθηκε από τους Hsu & Serpell το 2003, αποτελείται από 101 ερωτήσεις, και αποτελεί την πιο αξιόπιστη έως σήμερα μέθοδο αξιολόγησης ύπαρξης προβλημάτων συμπεριφοράς των σκύλων και της σοβαρότητάς τους. Επίσης, οι δύο αυτές έρευνες εξέτασαν συνολικά περίπου 18.500 σκύλους, γεγονός που προσθέτει ακόμη μεγαλύτερη αξιοπιστία στα αποτελέσματα που προέκυψαν. Η πρώτη έρευνα πραγματοποιήθηκε από τους Duffy & Serpell το 2006 και εξέτασε 2 ομάδες σκύλων, αποτελούμενες από 1.552 και περισσότερους από 6.000 σκύλους αντίστοιχα. Η έρευνα καταλήγει στο εξής συμπέρασμα: «Για τις περισσότερες συμπεριφορές, η στείρωση σχετίστηκε με χειρότερη συμπεριφορά, σε αντίθεση με την επικρατούσα άποψη» (Duffy & Serpell, 2006, σελ. 15). Πιο συγκεκριμένα, οι στειρωμένοι αρσενικοί σκύλοι επέδειξαν σημαντικά μεγαλύτερη επιθετικότητα, φοβία και νευρικότητα ανεξάρτητα από την ηλικία της στείρωσης, λιγότερη ανταπόκριση στα συνθήματα, και ήταν πιο δύσκολο να εκπαιδευτούν. Αντίστοιχα, οι στειρωμένοι θηλυκοί σκύλοι επέδειξαν μεγαλύτερη επιθετικότητα σε ανθρώπους και σε άλλους σκύλους, περισσότερη φοβία και ευαισθησία στο άγγιγμα, συχνότερο ζητιάνεμα και κλέψιμο φαγητού, λιγότερη ενεργητικότητα, συχνότερο κύλισμα σε περιττώματα και βρώση περιττωμάτων, περισσότερο γλείψιμο ανθρώπων και αντικειμένων, υπερβολική αυτο-περιποίηση και αυξημένο γάβγισμα (Duffy & Serpell, 2006). Η άλλη έρευνα αποτελεί μεταπτυχιακή διατριβή που κατατέθηκε σε Κολέγιο της Ν. Υόρκης από τις Farhoody & Zink το 2010 έχοντας εξετάσει τη συμπεριφορά 10.839 σκύλων. Ακολουθεί το συμπέρασμα: «Τα στοιχεία μας δείχνουν ότι η συμπεριφορά των στειρωμένων σκύλων είναι σημαντικά διαφορετική από αυτή των μη στειρωμένων με τρόπους που έρχονται σε αντίθεση με την επικρατούσα άποψη. Μεταξύ των ευρημάτων, οι στειρωμένοι σκύλοι ήταν περισσότερο επιθετικοί, φοβισμένοι, ευέξαπτοι, και λιγότερο εκπαιδεύσιμοι από τους μη στειρωμένους σκύλους» (Farhoody & Zink, 2010, σελ. 1). Ανάλογα με το είδος επιθετικότητας (π.χ. στον κηδεμόνα τους ή σε ξένους), η αύξησή της ως αποτέλεσμα της στείρωσης κυμάνθηκε μεταξύ 20% και 50%, τόσο στους αρσενικούς όσο και στους θηλυκούς σκύλους. Παρομοίως, και στα δύο φύλα σημειώθηκε αύξηση της φοβίας κατά περίπου 31% και της ευαισθησίας στο άγγιγμα κατά περίπου 33%. Από τις έρευνες αυτές προκύπτει ότι ουσιαστικά η μοναδική θετική επίδραση της στείρωσης στη συμπεριφορά των σκύλων είναι η μείωση του μαρκαρίσματος περιοχών μέσω ούρησης κατά περίπου 68% (Coren, 2017). Και οι δύο έρευνες συμφωνούν στο ότι τα παραπάνω προβλήματα συμπεριφοράς ισχύουν ανεξάρτητα από την ηλικία στην οποία έγινε η στείρωση. Άλλα προβλήματα συμπεριφοράς, όπως είναι η προσκόλληση, η αναζήτηση προσοχής και η συμπεριφορά αποχωρισμού έδειξαν πιο ουσιαστική εξάρτηση από την ηλικία της στείρωσης. Σε γενικές γραμμές, όσο πιο νωρίς
Οι Επιπτώσεις της Στείρωσης στην Υγεία των Σκύλων

Σε αντίθεση με την κοινή πεποίθηση, οι επιπτώσεις της στείρωσης στην υγεία των σκύλων δεν είναι πάντοτε ή μόνο θετικές. Τελευταία Αναθεώρηση: 28/08/2025 Η απόφαση για στείρωση του σκύλου ή όχι αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα διλήμματα που θα αντιμετωπίσουν οι περισσότεροι κηδεμόνες σκύλων, με τις σχετικές γνώμες να διίστανται στην Ελλάδα αλλά και διεθνώς. Τα τελευταία χρόνια τείνει να επικρατήσει και στη χώρα μας η (αμερικάνικης προέλευσης) άποψη ότι η στείρωση του σκύλου ισοδυναμεί με υπευθυνότητα από την πλευρά του κηδεμόνα, ενώ αντίστοιχα η μη στείρωση υπονοεί ανευθυνότητα. Στις ΗΠΑ οι στειρωμένοι αρσενικοί σκύλοι αντιστοιχούν σε περισσότερους από το 90% του πληθυσμού και σε πολλές πολιτείες επιβάλλονται πρόστιμα στους κηδεμόνες, ή απαγορεύεται η είσοδος των αστείρωτων σκύλων στα πάρκα (Korneliussen, 2011). Αντίθετα, στην Ευρώπη η πρακτική της στείρωσης εφαρμόζεται σε σημαντικά μικρότερο βαθμό· τα ποσοστά αστείρωτων σκύλων επί του συνολικού πληθυσμού είναι 99% στη Σουηδία, 57% στην Ουγγαρία, και 46% στη Βρετανία (Gretes Torres de la Riva κ.ά., 2013). Η Korneliussen εξηγεί πως οι διαφορές αυτές οφείλονται εν μέρει στα διαφορετικά δεδομένα που αντιμετωπίζει η κάθε χώρα, όπως είναι ο αριθμός των αδέσποτων σκύλων. Τόσο στην Ελλάδα, όσο και στο εξωτερικό, ως βασικό επιχείρημα υπέρ της στείρωσης των σκύλων παρουσιάζεται ο έλεγχος των γεννήσεων. Το τελευταίο διάστημα εκτυλίσσεται και στη χώρα μας καμπάνια που υποστηρίζει τη στείρωση των σκύλων προκειμένου να περιοριστούν οι ανεπιθύμητες γεννήσεις. Αναμφίβολα, οι αδέσποτοι σκύλοι είναι ένα υπαρκτό και ουσιαστικό πρόβλημα σε πολλές χώρες: Σύμφωνα με εκτενές ρεπορτάζ του BBC (2015) οι αδέσποτοι σκύλοι στην Ελλάδα είναι περισσότεροι από 1.000.000, αριθμός που έχει αυξηθεί τα τελευταία χρόνια, καθώς πολλοί εγκαταλείπουν τους σκύλους τους (και) λόγω της κρίσης. Σε παγκόσμιο επίπεδο υπάρχουν περίπου 750 εκ. σκύλοι, από τους οποίους περίπου οι 7 στους 10 είναι αδέσποτοι – γεγονός που απειλεί τη δημόσια υγεία, αλλά και την ισορροπία του οικοσυστήματος (Πρατικάκης, 2013). Ταυτόχρονα, πολλοί κτηνίατροι, ειδικοί, φορείς και κηδεμόνες υποστηρίζουν τη στείρωση των σκύλων για λόγους καλύτερης υγείας. Ακολουθούν μερικά παραδείγματα: Σύμφωνα με τον Bowen, η στείρωση μειώνει τις πιθανότητες εμφάνισης καρκίνου του μαστού και των ωοθηκών στους θηλυκούς σκύλους, ενώ ο Olson σημειώνει ότι αν η στείρωση στους θηλυκούς σκύλους πραγματοποιηθεί πριν την εφηβεία, οι πιθανότητες ανάπτυξης καρκίνου του μαστού σχεδόν μηδενίζονται. Στους αρσενικούς, η Holland (2016) αναφέρει ότι η στείρωση ενδέχεται να τους ωφελήσει μειώνοντας τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου των όρχεων και του προστάτη. Στην ιστοσελίδα της Ελληνικής Φιλοζωικής Εταιρίας αναφέρεται ότι «Η στείρωση των ζώων… είναι επέμβαση που τους δίνει υγεία, ευζωία και τον σεβασμό που αξίζουν». Παρομοίως, ο Αμερικανικός Σύλλογος για την Πρόληψη της Κακομεταχείρισης των Ζώων (ASPCA) προτείνει τη στείρωση για όλους τους σκύλους και αναφέρει ότι με τη στείρωση οι θηλυκοί σκύλοι «θα ζήσουν περισσότερο και υγιέστερα», ενώ οι αρσενικοί «θα αποφύγουν τον καρκίνο των όρχεων και προβλήματα του προστάτη». Θα περίμενε κανείς ότι οι ισχυρισμοί αυτοί, που εκφράζονται σε βαθμό βεβαιότητας, στηρίζονται σε ακλόνητα επιστημονικά δεδομένα. Ωστόσο, οι περισσότερες (και νεότερες) έρευνες δεν επιβεβαιώνουν πειστικά τα παραπάνω οφέλη και εντοπίζουν αρκετές αρνητικές επιπτώσεις της στείρωσης στην υγεία των σκύλων. Το 2007 η Sanborn ανασκόπησε περισσότερες από 50 επιστημονικές έρευνες σχετικά με την επίδραση της στείρωσης στην υγεία των αρσενικών και των θηλυκών σκύλων αντίστοιχα. Στα συμπεράσματα της ανασκόπησης, η οποία είναι δημόσια διαθέσιμη εδώ, αναφέρεται ότι «σύμφωνα με τα στοιχεία, η στείρωση συσχετίζεται με θετικές ΚΑΙ αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία των σκύλων». Η συγγραφέας σημειώνει ότι όσον αφορά τους αρσενικούς σκύλους, στις περισσότερες περιπτώσεις τα προβλήματα υγείας που προκαλούνται από τη στείρωση είναι πιθανό να ξεπεράσουν τα αντίστοιχα οφέλη. Στους θηλυκούς σκύλους, σε πολλές περιπτώσεις τα οφέλη της στείρωσης ενδέχεται να είναι περισσότερα από τα προβλήματα, και αυτό εξαρτάται μεταξύ άλλων από παράγοντες όπως η ηλικία, αλλά και τα ιδιαίτερα προβλήματα υγείας της κάθε φυλής. Ιδιαίτερα όταν η στείρωση γίνεται στην «παραδοσιακή» (για τις ΗΠΑ) ηλικία των 6 μηνών, οι σκύλοι εκτίθενται σε κινδύνους υγείας που θα είχαν αποφευχθεί αν η στείρωση είχε πραγματοποιηθεί σε μεγαλύτερη ηλικία, ή αν δεν γινόταν καθόλου στην περίπτωση πολλών αρσενικών σκύλων όπου δεν είναι ιατρικά απαραίτητη. Προκειμένου να εκτιμηθούν τα οφέλη και τα προβλήματα της στείρωσης θα πρέπει να λαμβάνονται υπόψη παράγοντες όπως η φυλή, η ηλικία, το φύλο, καθώς και άλλοι παράγοντες που αφορούν τον κάθε σκύλο ξεχωριστά (Sanborn, 2007). Η ανασκόπηση καταλήγει ότι: «Βάσει της κτηνιατρικής βιβλιογραφίας, δεν μπορούν να γίνουν γενικές συστάσεις για τη στείρωση που να αφορούν όλους τους σκύλους». Ακολούθησαν και άλλες μελέτες, με σημαντικότερη την ανάλυση νεότερων δημοσιευμένων ερευνών που είχαν ως αντικείμενο τις επιπτώσεις της στείρωσης στην υγεία των σκύλων που έγινε το 2012, η οποία είναι επίσης δημόσια διαθέσιμη εδώ. Τα επικαιροποιημένα συμπεράσματα που προκύπτουν είναι τα ακόλουθα (Beauvais, 2012; Gretes Torres de la Riva κ.ά., 2013; Valente, n.d., a). Τα οφέλη της στείρωσης στην υγεία των αρσενικών σκύλων περιλαμβάνουν: Μηδενισμό του ήδη χαμηλού κινδύνου (πιθανότατα κάτω από 1%) για θάνατο από καρκίνο των όρχεων Μείωση του κινδύνου εμφάνισης μη καρκινογόνων διαταραχών του προστάτη Μείωση του κινδύνου εμφάνισης περιεδρικών συριγγίων. Στα προβλήματα που προκαλεί η στείρωση στους αρσενικούς σκύλους καταγράφονται: Αν η στείρωση γίνει πριν το 1ο έτος ζωής του σκύλου, υπάρχει σημαντική αύξηση του κινδύνου οστεοσαρκώματος (καρκίνου των οστών) Αύξηση του κινδύνου ανάπτυξης αιμαγγειοσαρκώματος σε ποσοστό 60% Τριπλασιασμός του κινδύνου λεμφοσαρκώματος (καρκίνου του λεμφώματος) στα golden retriever που στειρώνονται πριν την ηλικία των 12 μηνών Τριπλασιασμός του κινδύνου υποθυρεοειδισμού Αύξηση του κινδύνου εμφάνισης προοδευτικών γεροντικών νοητικών προβλημάτων Τριπλασιασμός του κινδύνου παχυσαρκίας Τετραπλασιασμός του χαμηλού κινδύνου (λιγότερο από 0,6%) για καρκίνο του προστάτη Διπλασιασμός του χαμηλού κινδύνου (λιγότερο από 1%) ανάπτυξης καρκίνων του ουροποιητικού Αύξηση του κινδύνου ορθοπεδικών διαταραχών Αύξηση του κινδύνου αρνητικών αντιδράσεων στους εμβολιασμούς Τριπλασιασμός του κινδύνου ατοπικής/αλλεργικής δερματίτιδας Τριπλασιασμός του κινδύνου εξάρθρωσης της επιγονατίδας. Αντίστοιχα, στους θηλυκούς σκύλους, η στείρωση προσφέρει τα εξής οφέλη (Beauvais, 2012; Gretes Torres de la Riva κ.ά., 2013; Valente, n.d., b): Σχεδόν μηδενίζει τον κίνδυνο εμφάνισης πυομήτρας, η οποία προσβάλλει τους θηλυκούς αστείρωτους σκύλους σε ποσοστό 23% και σκοτώνει το 1% Μειώνει τον κίνδυνο εμφάνισης περιεδρικών συριγγίων Μηδενίζει τον ήδη χαμηλό κίνδυνο (0,5%) εμφάνισης όγκου στη μήτρα, στην τράχηλο και στις ωοθήκες. Ως προβλήματα
Η Καταγωγή και Εξημέρωση του Σκύλου

Η καταγωγή και εξημέρωση του σκύλου δεν έχουν μόνο ιστορική αξία, αλλά επιπλέον μας δίνουν πληροφορίες για τα κίνητρα και τη συμπεριφορά τους. Τελευταία Αναθεώρηση: 17/03/2019 Από τότε που αποκωδικοποιήθηκε για πρώτη φορά o ο γενετικός κώδικας των σκύλων το 2005, έχουν διεξαχθεί πολλές έρευνες για την καταγωγή του σκύλου, οι οποίες μας προσφέρουν ολοένα και νεότερα σχετικά στοιχεία. Κάποιες από τις έρευνες αυτές εστιάζουν στο πότε και που εξημερώθηκαν οι σκύλοι, ενώ άλλες δίνουν έμφαση στο πως έγινε η εξημέρωση από γονιδιακή άποψη. Τα αποτελέσματα των ερευνών φαίνεται να καταρρίπτουν η θεωρία του «κυρίαρχου» σκύλου «τύπου Άλφα», και εξηγούν σε μεγάλο βαθμό τη σταδιακή παραίτηση των εκπαιδευτών από τις σκληρές μεθόδους μάθησης που χρησιμοποιούσαν τις προηγούμενες δεκαετίες. Τα στοιχεία δείχνουν ότι παρόλο που οι σκύλοι κατάγονται από τους λύκους, υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ των δύο ζώων σε επίπεδο συμπεριφοράς. Συγκρίνοντας το σύνολο των γονιδίων μεταξύ 12 λύκων από όλο τον κόσμο και 60 σκύλων από 14 φυλές, ο Axelsson κ.ά., (2013) διαπίστωσε ότι οι μεγαλύτερες διαφορές βρίσκονται στα γονίδια που είναι σημαντικά για την εγκεφαλική λειτουργία και το νευρικό σύστημα. Οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι οι διαφορές αυτές είναι δυνατό να αποτελούν τη βάση της αλλαγής της συμπεριφοράς των σκύλων, η οποία έπαιξε σημαντικό ρόλο στην εξημέρωσή τους. Σύμφωνα με την Lindblad-Toh που συμμετείχε στην έρευνα, το εύρημα αυτό ήταν αναμενόμενο, καθώς είναι γνωστό ότι σε σχέση με τους λύκους οι σκύλοι είναι λιγότερο επιθετικοί, περισσότερο κοινωνικοί, φοβούνται λιγότερο τους ανθρώπους, και μπορούν να διαβάσουν την ανθρώπινη γλώσσα του σώματος με μεγαλύτερη επιτυχία (Yong, 2013b). Στην ίδια έρευνα, διαφορές εντοπίστηκαν επίσης στα γονίδια που συμμετέχουν στην πέψη του κρέατος και του αμύλου. Τα στοιχεία δείχνουν ότι οι σκύλοι προσαρμόστηκαν στην εποχή της αγροτικής παραγωγής περιλαμβάνοντας στη διατροφή τους δημητριακά και λαχανικά, ενώ μέχρι τότε τρέφονταν αποκλειστικά με κρέας κυνηγιού. Αντίστοιχη προσαρμογή έγινε κατά την ίδια περίοδο και από τους ανθρώπους. Η Lindblad-Toh αναφέρει ότι οι σκύλοι που δεν φοβούνταν τους ανθρώπους και που άλλαξαν με επιτυχία τη διατροφή τους ήταν πιθανότατα εκείνοι που εξημερώθηκαν. Γεωγραφικά, παλαιότερες έρευνες για την καταγωγή του σκύλου τοποθετούσαν την εξημέρωσή τους στην Ασία. Ωστόσο, νεότερη έρευνα αναφέρει ότι οι σκύλοι της Ευρώπης και της Β. Αμερικής πιθανότατα υπήρχαν τουλάχιστον ταυτόχρονα με εκείνους της Ασίας (Harmon, 2009). Χρονολογικά, ο Boyko (2009) του Πανεπιστημίου του Cornell που διεξήγαγε την έρευνα υποστηρίζει ότι οι σκύλοι εξημερώθηκαν μεταξύ 15.000 και 40.000 ετών πριν, και ότι τα υπάρχοντα στοιχεία δεν μας επιτρέπουν να είμαστε πιο ακριβείς. Τα παλαιότερα απολιθώματα σκύλων βρέθηκαν στην Ευρώπη και υπολογίζεται ότι είναι 15.000 ετών, ενώ τα αντίστοιχα της Ασίας είναι έως 13.000 ετών (Thalmann, 2013). Τα ευρήματα αυτά δείχνουν ότι οι σκύλοι είχαν ήδη εξημερωθεί κατά τη διάρκεια της ανάπτυξης της αγροτικής παραγωγής, καθώς αυτή ξεκίνησε τουλάχιστον 1.000 χρόνια αργότερα (Yong, 2013a). Η πιο επίκαιρη έρευνα για την καταγωγή και εξημέρωση των σκύλων έγινε το 2017· σε αυτή συμμετείχε μια διεθνής ομάδα επιστημόνων, η οποία ανέλυσε το DNA των απολιθωμάτων 2 σκύλων που βρέθηκαν στη σημερινή Γερμανία και χρονολογούνται στα 5.000 και 7.000 χρόνια πριν αντίστοιχα. Τα αποτελέσματα της έρευνας, η οποία χρησιμοποίησε προηγμένους τρόπους ανάλυσης των γονιδίων, δείχνουν ότι οι αρχαίοι σκύλοι έχουν πολλές ομοιότητες με τους σημερινούς Ευρωπαίους σκύλους και με την πλειοψηφία των κατοικίδιων φυλών (Science Daily, 2017). Σύμφωνα με τα στοιχεία, το νεότερο απολίθωμα (αυτό των 5.000 ετών), αποτελεί μίγμα Ευρωπαίου και Ασιάτη σκύλου. Οι ερευνητές εικάζουν ότι αυτό οφείλεται στη μετανάστευση των Ασιατιών στην Ευρώπη κατά τη διάρκεια της Εποχής του Χαλκού, όπου έφερναν και τους σκύλους τους (Botigue, 2017). Η έρευνα καταλήγει ότι ο σκύλος προέρχεται από τον γκρίζο λύκο και τοποθετεί την καταγωγή του γεωγραφικά στην Ευρώπη και την εξημέρωση χρονολογικά στην περιόδο μεταξύ 20.000 και 40.000 ετών πριν. Μελέτη του 2019 εξέτασε το βαθμό στον οποίο οι σκύλοι και οι γκρίζοι λύκοι συνεργάζονται με ανθρώπους και διαπίστωσε ότι τα δύο στενά συγγενικά ζώα παρουσιάζουν σημαντικά διαφορετικές μορφές συμπεριφοράς. Στη συνεργασία τους με τους ανθρώπους, οι σκύλοι ακολουθούν τη συμπεριφορά των ανθρώπων ενώ οι λύκοι οδηγούν την αλληλεπίδραση όντας πιο ανεξάρτητοι. Ενώ οι λύκοι τείνουν να παίρνουν την πρωτοβουλία σε επίπεδο συμπεριφοράς, οι σκύλοι είναι πιο πιθανό να περιμένουν και να δουν τι κάνει ο άνθρωπος ώστε να ακολουθήσουν αυτή τη συμπεριφορά. Βάσει των αποτελεσμάτων της έρευνας, κατά την εξημέρωση οι σκύλοι επιλέχθηκαν για αναπαραγωγή λόγω των υψηλότερων υποτακτικών τους τάσεων. Αυτό βοήθησε να ελαχιστοποιηθούν οι συγκρούσεις για πόρους και να εξασφαλιστεί η ασφαλής συνύπαρξη και συνεργασία στην οποία οι άνθρωποι ηγούνται και οι σκύλοι ακολουθούν. Η ηπιότερη, φιλικότερη και πιο κοινωνική φύση και συμπεριφορά των σκύλων σε σχέση με τους λύκους αποδεικνύεται πλέον και γονιδιακά· οι ομοιότητες στο DNA τους δεν συνεπάγονται αντίστοιχες ομοιότητες στη συμπεριφορά, επομένως, οι μέθοδοι εκπαίδευσης με επιβολή και κυριαρχία είναι ακατάλληλες. Όπως υποστηρίζει ο Bradshaw (αναφέρεται στην Kellaway, 2011), οι σκύλοι δεν προσπαθούν να ελέγξουν τους ανθρώπους, αλλά να διαχειριστούν τις δικές τους ζωές, όπως κάνουμε κι εμείς. Οι σκύλοι ανταποκρίνονται θαυμάσια στην ήπια και θετική αντιμετώπιση από τους κηδεμόνες και τους εκπαιδευτές τους, και μόνο τότε η σχέση ανθρώπου – σκύλου είναι δυνατό να προσφέρει τα μέγιστα οφέλη και στις δύο πλευρές. Πηγές Axelsson, E. et al., (2013) The Genomic Signature of Dog Domestication Reveals Adaptation to a Starch-Rich Diet. Nature (23 Jan). Botigue, L.R. κ.ά., (2016) Ancient European Dog Genomes Reveal Continuity Since the Early Neolithic. Nature Communications, 18 Jul, 8. Boyko, A.R., (2009) Complex Population Structure in African Village Dogs and its Implications for Inferring Dog Domestication History. Proceedings of the National Academy of Sciences, 18 Aug, Vol. 106, No 33, pp. 13903 – 13908. Harmon, K., (2009) The Origin of Dogs. Scientific American (Aug 20). Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 7/8/2017. Kellaway, K. (2011) Why Dog Trainers Have to Change their Ways. The Guardian (Jul 17). Lindblad-Toh, K., (2005) Genome Sequence, Comparative Analysis and Haplotype Structure of the Domestic Dog. Nature, Vol. 438; 8 (Devember). Science Daily, (2017) Origin of Modern Dog Has a Single Geographic Origin, Study Reveals (18 July). Range F., Marshall-Pescini S., Kratz C. and Virányi Z (2019) “Wolves Lead and Dogs Follow, but they Both
Καθαρόαιμος ή Ημίαιμος Σκύλος;

Στο δίλημμα «καθαρόαιμος ή ημίαιμος σκύλος» οι έρευνες αποκαλύπτουν ότι υπάρχουν διαφορές στη συμπεριφορά και ενδεχομένως στην υγεία τους, αλλά και πού αυτές οφείλονται. Τελευταία Αναθεώρηση: 11/02/2018 Ημίαιμοι σκύλοι θεωρούνται εκείνοι που δεν ανήκουν σε μια από τις περισσότερες από 400 αναγνωρισμένες φυλές (Thompson, 2010· Φωτακόπουλος, 2014), καθώς προέρχονται από εσκεμμένες ή τυχαίες διασταυρώσεις καθαρόαιμου με ημίαιμο, ή δύο ημίαιμων σκύλων (Turcsan, 2017). Σύμφωνα με άλλη πηγή, οι διεθνώς αποδεκτές αναγνωρισμένες φυλές είναι 339. Ωστόσο, πολλοί υποστηρίζουν ότι λόγω της καταγωγής τους, όλοι οι σκύλοι είναι ουσιαστικά ημίαιμοι. Διαφορές στην Υγεία Η γενική άποψη που επικρατεί είναι ότι οι ημίαιμοι σκύλοι έχουν λιγότερα προβλήματα υγείας σε σχέση με τους καθαρόαιμους λόγω διευρυμένης γονιδιακής βάσης (Coren, 2017). Τα αποτελέσματα έρευνας που πραγματοποιήθηκε στη Δανία σε δείγμα 2.958 σκύλων που αποτελούνταν από 20 καθαρόαιμες φυλές και από ημίαιμους σκύλους έδειξαν οι τελευταίοι απεβίωσαν κατά μέσο όρο σε μεγαλύτερη ηλικία (Proschowsky, 2003). Ωστόσο, κάποιες φυλές όπως οι Poodle και Dachshund ξεπέρασαν τους ημίαιμους, πιθανότατα επιβεβαιώνοντας τη γενική αρχή ότι οι μικρόσωμοι σκύλοι ζουν περισσότερο ανεξάρτητα από τη φυλή, ή τις φυλές όπου ανήκουν. Καθώς δεν γνωρίζουμε τα σχετικά μεγέθη των καθαρόαιμων και ημίαιμων σκύλων που συμμετείχαν στην παραπάνω έρευνα, δεν μπορεί να προκύψει ασφαλές συμπέρασμα ως προς το που πραγματικά οφείλεται το εύρημα της υψηλότερης διάρκειας ζωής των ημίαιμων. Σε άλλη έρευνα, όπου εξετάστηκε η συχνότητα εμφάνισης 24 γενετικών διαταρχών από 27.254 ιατρικά αρχεία καθαρόαιμων και ημίαιμων σκύλων, ο Bellumori κ.ά. (2013) διαπίστωσε ότι 10 από αυτές ήταν σημαντικά συχνότερες στους καθαρόαιμους· μία γενετική διαταραχή ήταν συχνότερη στους ημίαιμους, ενώ στις υπόλοιπες 13 δεν βρέθηκαν διαφορές στη συχνότητα εμφάνισης μεταξύ καθαρόαιμων φυλών και ημίαιμων σκύλων. Ο Coren (2017) αναφέρει ότι κάποιες φυλές καθαρόαιμων σκύλων εμφανίζουν προβλήματα υγείας, τα οποία αποδίδονται στα γονίδιά τους. Τα στοιχεία όμως δείχνουν, όπως υποστηρίζει, ότι ένας ημίαιμος σκύλος είναι πιθανό να κληρονομήσει πολλά από τα προβλήματα καθενός από τους γονείς του. Διαφορές στη Συμπεριφορά Σύμφωνα με τους Wynne & Gunter (2017), οι πληροφορίες που μπορούμε να έχουμε για την προβλεπόμενη συμπεριφορά των ημίαιμων σκύλων κρίνοντας μόνο από το συνδυασμό των «εμπλεκόμενων» φυλών είναι ακόμη πιο περιορισμένες από ότι στους καθαρόαιμους. Όπως αναφέρουν χαρακτηριστικά, «από τη διασταύρωση Labrador με Border Collie δεν θα προκύψει απαραίτητα ένας σκύλος που του αρέσει το κολύμπι και θα μαζεύει τα πρόβατα». Η πιο αξιόπιστη έρευνα για τις διαφορές συμπεριφοράς μεταξύ καθαρόαιμων και ημίαιμων σκύλων πραγματοποιήθηκε στην Ουγγαρία και δημοσιεύθηκε στο περιοδικό PLoS ONE (2017). Το δείγμα συμπεριέλαβε 7.700 καθαρόαιμους και 7.691 ημίαιμους σκύλους, και τα αποτελέσματα είναι σημαντικά και ενδιαφέροντα: Πιο συγκεκριμένα, οι καθαρόαιμοι σκύλοι αξιολογήθηκαν ως πιο ήρεμοι (συναισθηματικά ισορροπημένοι), περισσότερο κοινωνικοί (πρόθυμοι να μοιραστούν τα παιχνίδια τους), και είχαν λιγότερες πιθανότητες να έχουν προβλήματα συμπεριφοράς (π.χ. τράβηγμα λουριού, κυριαρχία) σε σχέση με τους ημίαιμους. Από την άλλη πλευρά, οι ημίαιμοι σκύλοι ήταν πιο δεκτικοί στην εκπαίδευση από τους καθαρόαιμους, ενώ δεν βρέθηκαν ουσιαστικές διαφορές μεταξύ τους στην τόλμη (έλλειψη φοβιών). Αυτό όμως που παρουσιάζει εξαιρετικό ενδιαφέρον είναι το πού οφείλονται οι διαφορές συμπεριφοράς που εντοπίστηκαν· σύμφωνα με την έρευνα, αυτές αποδίδονται σε έναν γενετικό, και σε τέσσερις περιβαλλοντικούς παράγοντες (Turcsan κ.ά., 2017). Γενετικός Παράγοντας Οι ημίαιμοι σκύλοι είναι συνήθως αποτέλεσμα τυχαίων διασταυρώσεων, ενώ στους καθαρόαιμους συνήθως γίνεται επιλεκτική εκτροφή. Αυτό σημαίνει ότι συχνά οι καθαρόαιμοι σκύλοι που έχουν προβληματική συμπεριφορά αποκλείονται από την αναπαραγωγική διαδικασία. Περιβαλλοντικοί Παράγοντες Οι ημίαιμοι σκύλοι της έρευνας ήταν πιθανότερο να υιοθετηθούν από γυναίκες, οι οποίες ήταν νεαρότερης ηλικίας, χαμηλότερης εκπαίδευσης και με λιγότερη προηγούμενη εμπειρία στους σκύλους συγκριτικά με τους κατόχους καθαρόαιμων. Οι ημίαιμοι σκύλοι λάμβαναν λιγότερη εκπαίδευση, γεγονός που επηρέασε το σκορ τους στην ηρεμία, την κοινωνικότητα, και τα προβλήματα συμπεριφοράς. Επιπλέον, οι ημίαιμοι σκύλοι υιοθετούνταν σε μεγαλύτερη ηλικία. Σύμφωνα με τους ερευνητές, ανεξάρτητα από τη φυλή και το αν οι σκύλοι ήταν καθαρόαιμοι ή ημίαιμοι, εκείνοι που υιοθετήθηκαν σε ηλικία μικρότερη των 12 εβδομάδων ήταν πιο ήρεμοι. Τέλος, οι ημίαιμοι σκύλοι ήταν πιθανότερο να αποτελούν τον μοναδικό σκύλο του νοικοκυριού, και έτειναν να βρίσκονται εντός του σπιτιού περισσότερες ώρες. Όπως αναφέρουν οι ερευνητές, το περιβάλλον όπου μεγαλώνει ο σκύλος, η ηλικία στην οποία αποκτήθηκε, η εκπαίδευση που έχει λάβει, το προφίλ και τα δημογραφικά χαρακτηριστικά των κηδεμόνων και άλλοι παράγοντες επηρεάζουν σημαντικά τη συμπεριφορά του σκύλου, ανεξάρτητα από τη φυλή ή τις φυλές όπου ανήκει (Turcsan κ.ά., 2017). Όσον αφορά την υγεία, το πλεονέκτημα της υψηλότερης διάρκειας ζωής των ημίαιμων σκύλων έναντι των καθαρόαιμων δεν έχει αποδειχθεί επαρκώς από τις έρευνες μέχρι σήμερα, ενώ οι πιθανότητες εμφάνισης γενετικών διαταραχών φαίνεται ότι είναι λιγότερες στους ημίαιμους σκύλους συγκριτικά με τους καθαρόαιμους. Από άποψη συμπεριφοράς, οι καθαρόαιμοι σκύλοι δεν είναι εξ’ ορισμού πιο ήρεμοι και κοινωνικοί, ή με λιγότερα προβλήματα συμπεριφοράς από τους ημίαιμους. Η απόκτησή τους πριν την “κρίσιμη” ηλικία των 12 εβδομάδων από πιο ώριμους, υπεύθυνους και θετικούς στην εκπαίδευση κηδεμόνες σημαίνει ότι η συμπεριφορά των αναγνωρισμένων φυλών «πριμοδοτείται» από την υψηλότερης ποιότητας ανατροφή που λαμβάνουν σε σχέση με τους ημίαιμους. Στο μέλλον, η διάχυση της άποψης ότι όλοι οι σκύλοι είναι ουσιαστικά ημίαιμοι, αλλά και η τάση για υιοθέτηση σκύλων αντί αγοράς τους (με κίνητρα από την Πολιτεία) πρόκειται να ενισχυθούν. Αυτό θα οδηγήσει στην απόκτηση ημίαιμων σκύλων από κηδεμόνες υψηλότερου προφίλ και στη σταδιακή εξισορρόπηση των διαφορών συμπεριφοράς που εντοπίστηκαν σε σχέση με τις αναγνωρισμένες φυλές. Πηγές Bellumori, T.P., Famula, T.R., Bannasch, D.L., Belanger, J.M. & Oberbauer , A.M., (2013) Prevalence of inherited disorders among mixed-breed and purebred dogs: 27,254 cases (1995-2010). Journal of the American Veterinary Medical Association, 242, pp. 1549-1555. Coren, S., (2017) Do Purebred and Mixed-Breed Dogs Show Behavior Differences? Psychology Today (1 March). Coren, S. (2013) How Many Breeds of Dogs Are There in the World?” Psychology Today (May 23). Thompson, A.(2010) “Genes for Dogs’ Breeds Discovered”. Live Science. Turcsan, B., Miklosi, Á. & Kubinyi, E., (2017) Owner perceived differences between mixed-breed and purebred dogs. PLoS ONE 12(2): e0172720. Proschowsky, H.F., Rugbjerg, H. & Ersboll, A.K., (2003) Mortality of purebred and mixed-breed dogs in Denmark. Preventive Veterinary Medicine (58), pp. 63–74. Wynne, C.D.L. & Gunter, L.M., (2017). Stop Stereotyping Dogs. Slate (9 June). Φωτακόπουλος, Ν. (2014) «Οι
Στερεότυπα για τις Φυλές των Σκύλων

Ενώ υπάρχουν πολλά στερεότυπα για τις φυλές των σκύλων, η εξήγηση της συμπεριφοράς τους βάσει φυλής είναι εφικτή σε περιορισμένο βαθμό. Τελευταία Αναθεώρηση: 08/02/2018 Οι διαφορετικές φυλές σκύλων αναπτύχθηκαν και έγιναν μόδα στην Αγγλία κατά τη Βικτωριανή εποχή όπου η έμφαση άρχισε να δίνεται στην εμφάνιση, και όχι στις δυνατότητές τους όπως συνέβαινε προηγουμένως (Woods, 2013). Σήμερα υπάρχουν περισσότερες από 400 γενετικά ξεχωριστές φυλές σκύλων, οι οποίες παρουσιάζουν τεράστια ποικιλομορφία εμφανίσεων, μεγεθών, χρωμάτων, τριχωμάτων και ιδιοσυγκρασιών μεταξύ τους (Thompson, 2010· Φωτακόπουλος, 2014). Ο Coren (2013) αναφέρει ότι οι αναγνωρισμένες φυλές είναι 339. Ο Παγκόσμιος Κυνολογικός Οργανισμός (Fédération Cynologique Internationale – FCI), ο οποίος διαθέτει το μεγαλύτερο διεθνώς αποδεκτό μητρώο φυλών σκύλων, έχει χωρίσει τις αναγνωρισμένες φυλές σε 10 ομάδες ανάλογα με τον σκοπό, τη λειτουργία, την εμφάνιση ή το μέγεθός τους (Coren, 2013· Φωτακόπουλος, 2014): Ομάδα 1: Ποιμενικοί και Βοοφύλακες Ομάδα 2: Πίντσερ Σνάουτσερ και Βοοφύλακες Ομάδα 3: Γαιο/φωλεοδύτες (Τεριέ) Ομάδα 4: Ντάξκουντ (Τέκελ) Ομάδα 5: Βόρειοι Αρκτικοί και Πρωτόγονοι Σκύλοι Ομάδα 6: Σκύλοι δίωξης με την όσφρηση (Ιχνηλάτες) Ομάδα 7: Σκύλοι υπόδειξης θηράματος (φέρμας) Ομάδα 8: Σκύλοι επαναφοράς και ξεπετάγματος Ομάδα 9: Σκύλοι συντροφιάς και συνοδείας Ομάδα 10: Σκύλοι δίωξης με την όραση (Λαγωνικοί) Οι Wynne & Gunter (2017) υποστηρίζουν ότι στους σκύλους, όπως συμβαίνει και στους ανθρώπους, τα στερεότυπα συμπεριφοράς που βασίζονται στην αντιλαμβανόμενη κληρονομιά τους είναι συχνά παραπλανητικά ή λανθασμένα. Οι συγγραφείς αναφέρουν έρευνα που δημοσιεύθηκε στο Περιοδικό της Αμερικανικής Ένωσης Κτηνιάτρων το 2013, η οποία εξέτασε διεξοδικά τις θανατηφόρες επιθέσεις από σκύλους που έγιναν στις ΗΠΑ από το 2006 έως το 2011. Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι παράγοντες όπως το φύλο του σκύλου, το αν είχε στειρωθεί ή όχι, και αν είχε κακοποιηθεί ή παραμεληθεί στο παρελθόν, έπαιξαν σημαντικότερο ρόλο στις επιθέσεις από ό,τι η φυλή. Οι ερευνητές σημειώνουν ότι: «Ο χαρακτήρας, ανθρώπων και σκύλων, είναι ένα πολύπλοκο μίγμα από γενετικές και περιβαλλοντικές επιρροές. Επομένως, η προσκόλληση σε στερεότυπα για τις φυλές των σκύλων είναι σα να βγάζουμε συμπεράσματα για τους ανθρώπους κρίνοντας από την καταγωγή τους» (Wynne & Gunter, 2017). Τι Δείχνουν οι Έρευνες για τις Φυλές Έρευνα που πραγματοποιήθηκε στη Σουηδία εξέτασε 13.097 σκύλους από 31 φυλές σε 4 χαρακτηριστικά συμπεριφοράς: διάθεση για παιχνίδι, περιέργεια/θάρρος, κοινωνικότητα και επιθετικότητα (Svartberg, 2006). Τα αποτελέσματα φανέρωσαν μεγάλες διαφορές μεταξύ φυλών, αλλά και μεταξύ σκύλων της ίδιας φυλής. Οι συμπεριφορές που έδειξαν οι σκύλοι που εξετάστηκαν επηρεάστηκαν από τον ρόλο που εκτελούσαν για τις ανάγκες της έρευνας· επομένως, συγκεκριμένα χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς των σκύλων (ανεξαρτήτως φυλής) είναι δυνατό να μεταβληθούν όταν αλλάζει το τι τους ζητείται να κάνουν. Η έρευνα των Seprell & Duffy (2014) στις 30 δημοφιλέστερες φυλές σκύλων κατέληξε σε παρόμοιο συμπέρασμα· κάποια χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς των σκύλων, όπως ο φόβος και η νευρικότητα, είναι πιθανό να συνδέονται με συγκεκριμένες μεταλλάξεις των γονιδίων τους, δηλαδή με τη φυλή όπου ανήκουν. Ωστόσο, άλλα χαρακτηριστικά της συμπεριφοράς τους είναι πιθανό να σχετίζονται με πιο γενικά και «αρχαία» κληρονομικά στοιχεία της καταγωγής τους. Επίσης, μπορούν να αποδοθούν στη φυσική τους υπόσταση (π.χ. μέγεθος) και στις συγκεκριμένες λειτουργίες που τους ζητούν οι άνθρωποι να εκτελούν. Το μέγεθος αναδεικνύεται ως σημαντικό στοιχείο της συμπεριφοράς των σκύλων και στην έρευνα του McGreevy (2013) σε 8.301 σκύλους από 49 φυλές. Τα ευρήματα δείχνουν ότι η συμπεριφορά των σκύλων όλων των φυλών γίνεται περισσότερο προβληματική όσο μικραίνει το μέγεθος, λόγω φοβίας. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα παλαιότερης έρευνας που εξέτασε τις νοητικές και κοινωνικές ικανότητές των 10 δημοφιλέστερων φυλών σκύλων, οι διαφορές που εντοπίστηκαν οφείλονταν περισσότερο στη γενική ομάδα στην οποία ανήκαν, και λιγότερο σε παράγοντες όπως η φυλή και η ηλικία (Pongracz κ.ά., 2005). Με τη διαπίστωση αυτή συμφωνούν και οι Asp κ.ά. (2015), η οποία εξέτασε τις συμπεριφορές 3.591 σκύλων από 20 διαφορετικές φυλές. Η έρευνα δείχνει ότι η γενική ομάδα όπου ανήκαν οι σκύλοι, το φύλο και η ηλικία τους είχαν σημαντική επίδραση στην καθημερινή συμπεριφορά τους. Οι έρευνες που παρουσιάστηκαν υποστηρίζουν ότι, αν και υπάρχουν διαφορές μεταξύ των φυλών σκύλων, αυτές δεν είναι ικανές από μόνες τους να μας δώσουν αρκετές πληροφορίες για την προβλεπόμενη συμπεριφορά τους. Σε όλες τις περιπτώσεις, οι διαφορές στην προσωπικότητα των σκύλων της ίδιας φυλής ήταν ίδιες ή μεγαλύτερες από αυτές που εντοπίστηκαν μεταξύ σκύλων από διαφορετικές φυλές (Woods, 2013· Mehrkam & Wynne, 2014· Wynne & Gunter, 2017). Ένας από τους λόγους για τους οποίους είναι δύσκολο να αποδειχθούν επιστημονικά οι διαφορές συμπεριφοράς μεταξύ φυλών αποτελεί το γεγονός ότι οι περισσότερες από αυτές είναι νεότερες των 150 ετών· τα χρόνια αυτά είναι ελάχιστα συγκριτικά με τα 15.000 – 40.000 χρόνια που υπάρχουν οι σκύλοι (Woods, 2013). Εφόσον σκεφτόμαστε σοβαρά να αποκτήσουμε σκύλο (βλ. σχετικά άρθρα εδώ και εδώ), είναι χρήσιμο να έχουμε υπόψη μας ότι παράγοντες όπως η γενική ομάδα όπου ανήκει, το φύλο, η στείρωση, η φροντίδα, η εκπαίδευση, η μεταχείριση από τον κηδεμόνα και το μέγεθος (ύψος και βάρος) παίζουν εξαιρετικά σημαντικό ρόλο στη συμπεριφορά του, ανεξάρτητα από τη φυλή που θα επιλέξουμε. Κάθε σκύλος (καθαρόαιμος ή ημίαιμος) αποτελεί ξεχωριστή οντότητα και αξίζει να τον αντιμετωπίζουμε ως τέτοια, χωρίς τα στερεότυπα που συνοδεύουν την αναμενόμενη συμπεριφορά τους βάσει της φυλής ή των φυλών όπου ανήκει. Το περιβάλλον όπου μεγαλώνουν οι σκύλοι θα καθορίσει σε μεγάλο βαθμό την εξέλιξη της συμπεριφοράς τους. Πηγές Asp, H.E. Fikse, F. Grandinson, K. & Strandberg, E. (2015) “Breed differences in everyday behaviour of dogs”. Applied Animal Behaviour Science, Vol. 169 (August), pp 69 – 77. Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 30/7/2017. Coren, S. (2013) “How Many Breeds of Dogs Are There in the World?” Psychology Today (May 23). Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 6/2/2018. McGreevy P.D., Georgevsky D., Carrasco J., Valenzuela M., Duffy D.L. & Serpell J.A. (2013) “Dog Behavior Co-Varies with Height, Bodyweight and Skull Shape”. PLoS ONE 8(12): e80529. Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 30/7/2017. Mehrkam, L.R. & Wynne, C.D.L. (2014) “Behavioral Differences among Breeds of Domestic Dogs (Canis lupus familiaris): Current Status of the Science”. Applied Animal Behaviour Science, Vol. 155 (June), pp 12 – 27. Ηλεκτρονική πρόσβαση στις 31/7/2017. Pongracz, P., Miklosi, A., Vida, V. & Csanyi, V. (2005) “The Pet Dogs Ability to Learn from a Human Demonstrator in
Τα Οφέλη της Κηδεμονίας Σκύλου

Τα οφέλη της κηδεμονίας σκύλου, τόσο για τον άνθρωπο όσο και για το τετράποδο, είναι περισσότερα και σημαντικότερα από όσα ίσως γνωρίζουμε. Τελευταία Αναθεώρηση: 19/03/2022 Όσοι έχουμε την τύχη να έχουμε σκύλους γνωρίζουμε ότι μας προσφέρουν πολλά οφέλη. Στο άρθρο αυτό προσπαθούμε να συνοψίσουμε και να οργανώσουμε τα οφέλη της κηδεμονίας σκύλου, όπως τα καταγράφει η επιστήμη. Το 2015 η Ιατρική Σχολή του Πανεπιστημίου Harvard δημοσίευσε έκθεση που παρουσίαζε τα αποτελέσματα ερευνών που είχαν διεξαχθεί ως τότε με αντικείμενο τα οφέλη που μας προσφέρουν οι σκύλοι. Η έκθεση, με τίτλο «Γίνε Υγιής, Πάρε έναν Σκύλο», συμπεραίνει ότι η κηδεμονία σκύλου μπορεί να έχει μετρήσιμη θετική επίδραση στη διάθεση, την επίγνωση, τη γενική ευεξία, την υγεία του καρδιαγγειακού συστήματος, την απώλεια βάρους, την κοινωνική αλληλεπίδραση, ακόμη και τη δυνητική διάρκεια ζωής. Σύμφωνα με την έκθεση του Harvard, οι σκύλοι δεν μας προσφέρουν μόνο ασυναγώνιστη συντροφικότητα, αλλά επιπλέον μπορούν να τονώσουν την υγεία μας. Συνοπτικά, αναφέρονται τα ακόλουθα οφέλη: Μας υπενθυμίζει να είμαστε περισσότερο δραστήριοι και να ασκούμαστε σωματικά Μας κάνει πιο κοινωνικούς και λιγότερο απομονωμένους Βελτιώνει τη ζωή των μεγαλύτερων ηλικιακά ανθρώπων Μειώνει την πίεση του αίματος και τους καρδιακούς παλμούς Μας βοηθά να είμαστε πιο ήρεμοι, με μεγαλύτερη επίγνωση, και περισσότερο παρόντες στη ζωή μας Η βελτίωση της ανθρώπινης υγείας ως αποτέλεσμα της κατοχής σκύλου έχει καταγραφεί σε πάρα πολλές έρευνες ανά τον κόσμο. Στη Νορβηγία οι περισσότεροι κηδεμόνες σκύλων είναι δεμένοι με τα τετράποδά τους, γεγονός που τους οδηγεί σε περισσότερη καθημερινή άσκηση και σε καλύτερη αντιλαμβανόμενη φυσική και νοητική υγεία. Στις ΗΠΑ, έρευνα απέδειξε ότι οι κηδεμόνες σκύλων συχνά: Βιώνουν μεγαλύτερη ευεξία, π.χ. υψηλότερη αυτοεκτίμηση, περισσότερη ευτυχία, λιγότερη κατάθλιψη και μοναξιά, Έχουν πιο υγιή χαρακτηριστικά προσωπικότητας, όπως μεγαλύτερη συναίσθηση και επίγνωση, και Επιδεικνύουν λιγότερο αρνητισμό στις σχέσεις τους, π.χ. λιγότερες φοβίες και προκαταλήψεις. Σε άλλη έρευνα, που πραγματοποιήθηκε σε βρέφη ηλικίας έως ενός έτους, διαπιστώθηκε ότι η ύπαρξη σκύλου στο σπίτι μειώνει τις πιθανότητες ανάπτυξης αλλεργιών μέχρι 33% και μπορεί να βελτιώσει το ανοσοποιητικό σύστημα. Επιπλέον, η συναναστροφή των παιδιών με κατοικίδια ζώα (σκύλο, γάτα, κουνέλι, χάμστερ κ.ά.) μπορεί να βοηθήσει τα παιδιά να καλλιεργήσουν τις δεξιότητες εκείνες που οδηγούν σε υψηλότερη συναισθηματική νοημοσύνη (Emotional Intelligence – EQ). Συναισθηματική νοημοσύνη ορίζεται ως «η ικανότητα να αναγνωρίζει κανείς τα δικά του συναισθήματα και αυτά των άλλων, και να μπορεί να χειρίζεται αποτελεσματικά τα συναισθήματά του και τις διαπροσωπικές του σχέσεις». Η υψηλή συναισθηματική νοημοσύνη ενισχύει την επαγγελματική επιτυχία, την επιχειρηματικότητα, τις ηγετικές ικανότητες, την υγεία, την ικανοποίηση από τις σχέσεις, το χιούμορ και την ευτυχία. Σύμφωνα με το Talent Smart, το 90% των ατόμων που έχουν υψηλές επιδόσεις στο χώρο εργασίας έχει υψηλό EQ, ενώ το 80% όσων έχουν χαμηλές επιδόσεις έχει χαμηλό EQ. Σε αντίθεση με τη γνωστική νοημοσύνη (IQ), η οποία είναι πολύ δύσκολο να αλλάξει, η συναισθηματική νοημοσύνη μπορεί να αυξηθεί μέσω συνειδητής εξάσκησης και εκπαίδευσης. Η Ιατρική Σχολή του Harvard υποστηρίζει ότι ένα από τα σημαντικότερα οφέλη της αλληλεπίδρασης με σκύλο είναι η επίγνωση, δηλαδή η σκόπιμη εστίαση της προσοχής μας στην παρούσα στιγμή. Η επίγνωση περιλαμβάνει τη διαγραφή του παρελθόντος και του μέλλοντος από το μυαλό μας, έτσι ώστε η κάθε στιγμή να βιώνεται καθώς ξεδιπλώνεται. Σύμφωνα με την έκθεση, η επίγνωση μας βοηθά να εκτιμούμε περισσότερο τις μικρές καθημερινές εμπειρίες. Το κορυφαίο Πανεπιστήμιο μας προτείνει να αφήσουμε το τετράποδο να μας διδάξει τον τρόπο: «Δεν έχουμε παρά να προσέξουμε πόσο χαρούμενα παρών είναι ο σκύλος όταν περπατάει έξω στον κόσμο· με το κεφάλι ψηλά, την ουρά να κουνιέται, και σε συνεχή εγρήγορση, είναι ανοιχτός σε κάθε νέα εικόνα, μυρωδιά, ήχο, άνθρωπο, ή ζώο». Στο ίδιο μήκος κύματος, ο Dr Bradshaw του Πανεπιστημίου του Bristol γράφει σχετικά: «Αλλά η επικοινωνία υποτίθεται ότι είναι μια αμφίδρομη διαδικασία, και μια από τις πιο πλούσιες εμπειρίες της κατοχής σκύλου είναι η ανακάλυψη ότι σε εκπαιδεύει κι εκείνος. Ίσως να νομίζετε ότι (η κατοχή σκύλου) περιλαμβάνει μόνο ρίψη ξύλων και δυναμωτικές βόλτες, αλλά πολύ γρήγορα θα διαπιστώσετε ότι αυτό που λαμβάνετε είναι μια εκπαίδευση σε έναν εντελώς καινούριο αισθητήριο κόσμο, σε μια ζωή που δεν κυριαρχείται από το μυαλό, και στην τυπική κατάπληξη του τι συμβαίνει ακριβώς τώρα». Η εκτενέστερη έρευνα με αντικείμενο τα οφέλη της συντροφιάς με σκύλο δημοσιεύθηκε το 2017 και συμπεριέλαβε ένα τεράστιο δείγμα 3,4 εκατομμυρίων ανθρώπων. Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Ουψάλα στη Σουηδία εξέτασαν τα εθνικά μητρώα ανδρών και γυναικών ηλικίας από 40 έως 80 ετών που δεν είχαν ιστορικό καρδιαγγειακών νοσημάτων. Η έρευνα ξεκίνησε το 2001 με παρακολούθηση των ιατρικών αρχείων του δείγματος – καθώς και αν ήταν κηδεμόνες σκύλων – και διήρκεσε περίπου 12 χρόνια. Διαπιστώθηκε ότι οι κηδεμόνες σκύλων είχαν χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου λόγω καρδιαγγειακών παθήσεων από όσους δεν είχαν σκύλο, καθώς και χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από άλλες αιτίες. Αυτό ίσχυε ανεξάρτητα από παράγοντες όπως το κάπνισμα, ο δείκτης μάζας σώματος και η κοινωνικοοικονομική κατάσταση. Η προστατευτική επίδραση της συντροφιάς με σκύλο ήταν ιδιαίτερα εμφανής στους ανθρώπους που ζούσαν μόνοι τους, οι οποίοι γενικά διατρέχουν μεγαλύτερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου από αυτούς που ζουν με άλλους ανθρώπους. Οι άνθρωποι που ζούσαν μόνοι τους με σκύλο είχαν 33% μικρότερο κίνδυνο θανάτου και 11% μειωμένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων σε σχέση με όσους ζούσαν μόνοι τους χωρίς σκύλο. Σε έρευνα που δημοσιεύθηκε τον Φεβρουάριο του 2022, Ιάπωνες επιστήμονες ανέλυσαν τη σχέση μεταξύ της κατοχής κατοικίδιων ζώων και της υγείας σε 11.233 ενήλικες ηλικίας 65 ετών και άνω. Οι κάτοχοι σκύλων είχαν τις μισές πιθανότητες να αναπτύξουν κινητικά προβλήματα ή κακή γνωστική λειτουργία, σε σύγκριση με άτομα χωρίς σκύλο. Οι ερευνητές του Εθνικού Ινστιτούτου Περιβαλλοντικών Μελετών της Τσουκούμπα πιστεύουν ότι ακόμη και η προηγούμενη κατοχή σκύλου μπορεί να μειώσει τους παραπάνω κινδύνους. Ωστόσο, στη μελέτη δεν εντοπίστηκαν παρόμοια οφέλη για την υγεία όσων έχουν γάτες. Τα οφέλη της κηδεμονίας σκύλου για τον άνθρωπο είναι πολλά και σημαντικά· μας υποκινεί να είμαστε πιο δραστήριοι και να ασκούμαστε σωματικά, μας κάνει περισσότερο εύθυμους, πιο ευσυνείδητους, αυξάνει την κοινωνικότητά μας, ενισχύει την υπευθυνότητα και τη συναισθηματική νοημοσύνη των παιδιών, μας προσφέρει ασφάλεια και καθαρή αγάπη, επιβραδύνει τη γήρανση. Ο σκύλος μας προτρέπει να είμαστε περισσότερο
