Η Ακοή και η Όραση των Σκύλων

Στον κόσμο των σκύλων, η ακοή είναι σημαντικότερη αίσθηση από την όραση. Ας δούμε τι ακούν και τι βλέπουν οι σκύλοι. Η Ακοή των Σκύλων Σε σχέση με τους ανθρώπους, οι σκύλοι μπορούν να ακούσουν ένα ευρύτερο φάσμα συχνοτήτων. Η ανθρώπινη ακοή μπορεί να ανιχνεύσει ήχους που ξεκινούν από 20 Hz και κυμαίνονται μέχρι 12,000-20,000 Hz, ανάλογα με την ηλικία (τα μικρά παιδιά μπορούν να ακούσουν υψηλότερες συχνότητες). Το εύρος συχνοτήτων της ακοής ενός σκύλου είναι περίπου 40 Hz έως 60.000 Hz (65.000 Hz σύμφωνα με άλλη πηγή) – ανάλογα με τη φυλή και την ηλικία του. Όπως και οι άνθρωποι, οι σκύλοι είναι πιθανό να αρχίσουν να κωφαίνουν καθώς μεγαλώνουν, και σε μερικές φυλές σκύλων είναι φυσικό να γίνονται εντελώς κωφοί όταν γερνούν. Η μέγιστη ευαισθησία του ανθρώπινου αυτιού είναι γύρω στα 2.000 Hz, ενώ αυτή των σκύλων γύρω στα 8.000 Hz. Το Hertz είναι ένα μέτρο της συχνότητας ενός ήχου, και όσο υψηλότερη είναι η συχνότητα, τόσο υψηλότερη είναι η οξύτητά του. Πέρα από τους ήχους υψηλών συχνοτήτων, οι σκύλοι μπορούν να αντιληφθούν πολύ πιο ήπιους ήχους από ό,τι εμείς, δηλαδή να ακούσουν ήχους που δεν είναι αρκετά δυνατοί για τα αυτιά μας (ήχους με αρνητικό decibel μεταξύ -5 και -15 dB). Η ευαισθησία των σκύλων σε υψηλότερης συχνότητας ήχους πιθανώς εξηγεί γιατί οι σκύλοι μπορούν να προβλέψουν σεισμούς. Και η ικανότητά τους να προβλέπουν την άφιξη κάποιου στην πόρτα πιθανότατα οφείλεται στη δυνατότητά τους να ανιχνεύουν τον ήχο ενός αυτοκινήτου πριν τον ακούσουμε εμείς. Από την άλλη πλευρά, οι άνθρωποι μπορούμε να εντοπίσουμε τη γεωγραφική προέλευση ενός ήχου καλύτερα από τους σκύλους. Τέλος, οι σκύλοι αναστατώνονται από καθημερινούς θορύβους όπως μια ηλεκτρική σκούπα ή ένα τρυπάνι, γιατί οι ήχοι αυτοί ακούγονται πιο δυνατά στους σκύλους από ό.τι σε εμάς. Η Όραση των Σκύλων Οι σκύλοι έχουν σημαντικά χειρότερη όραση από τη δική μας, αλλά δεν είναι αλήθεια ότι βλέπουν τον κόσμο μόνο με ασπρόμαυρα χρώματα. Η όρασή τους είναι περίπου αντίστοιχη με αυτή ενός ανθρώπου που έχει αχρωματοψία και δεν μπορεί να ξεχωρίσει κάποια χρώματα όπως το κόκκινο και το πράσινο. Στα μάτια των σκύλων, πιθανότατα το κόκκινο, το κίτρινο και το πράσινο αναμιγνύονται και φαίνονται σαν να είναι το ίδιο χρώμα. Ενώ η ανθρώπινη όραση είναι τριχρωματική (στον αμφιβληστροειδή μας χιτώνα διαθέτουμε τρεις διαφορετικούς τύπους κωνίων που απορροφούν διαφορετικά μήκη κύματος φωτός ο καθένας), οι σκύλοι έχουν διχρωματική όραση με μόνο δύο τύπους κωνίων, και άρα περιορισμένη ευαισθησία στα χρώματα. Η ανθρώπινη όραση (οπτική οξύτητα) καθιερώθηκε να μετριέται με τη μέτρηση Snellen. Σύμφωνα με αυτή, εξεταζόμαστε αν σε απόσταση 20 ποδιών (6 μέτρων) μπορούμε να διαβάσουμε την ίδια γραμμή γραμμάτων που μπορεί να διαβάσει ένας άνθρωπος με κανονική όραση από την ίδια απόσταση. Σε αυτή την περίπτωση η όρασή μας είναι 20/20 (6/6). Εάν η όρασή μας δεν είναι τόσο καλή, θα χρειαστεί να πάμε σε άλλη γραμμή όπου τα γράμματα είναι μεγαλύτερα. Αν τα γράμματα που μόλις διαβάζουμε σωστά στα 20 πόδια είναι αρκετά μεγάλα ώστε ένα άτομο με κανονική όραση να μπορεί να τα διαβάσει στα 40 πόδια, τότε η όρασή μας είναι 20/40 (ή 6/12). Αυτή η μέτρηση (20/40 ή 6/12) είναι το όριο που θέτουν η ΕΕ και οι ΗΠΑ για να μας επιτρέπεται να διατηρούμε δίπλωμα οδήγησης. Βάσει της μέτρησης Snellen, η όραση των σκύλων είναι 20/75, δηλαδή πολύ χειρότερη από αυτή που απαιτείται για να οδηγούμε χωρίς γυαλιά. Όταν ένας σκύλος μπορεί να αναγνωρίσει κάποιο μοτίβο στα 6 μέτρα, ένας άνθρωπος με κανονική όραση μπορεί να το εντοπίσει σε απόσταση 23 μέτρων. Η όραση των σκύλων, και η διαφορά της ποιότητάς της σε σχέση με τη δική μας φαίνεται στις εικόνες που ακολουθούν: Πηγή: Business Insider Πηγή: The Next Web Κατά προσέγγιση, η οπτική οξύτητα των ανθρώπων είναι κατά μέσο όρο τρεις φορές υψηλότερη από ό, τι στους σκύλους – τόσο σε φωτεινές συνθήκες, όσο και με χαμηλό φωτισμό. Αλλά οι σκύλοι εμπιστεύονται την όσφρηση (κυρίως), αλλά και την ακοή τους για να αντιληφθούν το περιβάλλον πολύ περισσότερο απ’ ότι εμείς. Αρκεί να αναλογιστούμε ότι με τόσο κακή όραση γίνονται σκύλοι – οδηγοί. Αν και γνωρίζουμε με ικανοποιητική ακρίβεια τις ικανότητες όρασης των σκύλων από τεχνική άποψη, δηλαδή τι μπορούν να δουν, δεν είμαστε βέβαιοι ως προς το πώς μεταφράζει το μυαλό τους τις πληροφορίες που λαμβάνει. Πηγές Condon, T. (2003) “Frequency Range of Dog Hearing”, Hypertextbook Coren, S. (2010) “How Good is a Dog’s Visual Acuity Compared to Human?”, Psychology Today (6 Sep) DogHealth (2018) “Hearing in Dogs”, 12 June European Council of Optometry and Optics (2017) “Visual Standards for Driving in Europe” (January) Finlay, K. (2016) “15 Incredible Facts About Dogs”, IHeartDogs (28 Aug) Gibeault, S. (2018) “Dogs Don’t Have a Sixth Sense: They Just Have Incredible Hearing”, American Kennel Club, 13 July Gormly, K. B. (2016) “Can Dogs See in the Dark?”, PetMD (3 Aug) Κανέλλου, Α. (2010) “Όραση Χρωμάτων”, ΤΕΙ Αθηνών Lind O, Milton I, Andersson E, Jensen P, Roth LSV (2017) “High Visual Acuity Revealed in Dogs”. PLoS ONE 12(12) McAlone, N. (2015) “How Dogs See the World Compared to Humans”, Business Insider (17 Jul) The Quibert (2013) “Dog Vision – See What they See”, YouTube (23 Dec) Williams, O. (2015) “See the World Through Your Dog’s Eyes with this App”, The Next Web (16 Jul) Wochit News (2017) “Dog’s Vision Different Than Humans, Not Necessarilly Worse”, YouTube (17 Sep)
Η Όσφρηση των Σκύλων

Τελευταία Αναθεώρηση: 14/9/2022 Η όσφρηση των σκύλων είναι ένα φυσικό τεχνολογικό θαύμα και μακράν η ισχυρότερή τους αίσθηση. Οι σκύλοι είναι τόσο οικείοι, και ταυτόχρονα τόσο διαφορετικοί από εμάς. Για να εκτιμήσουμε την «ετερότητά» τους το μόνο που χρειάζεται να κάνουμε είναι να εξετάσουμε τον αισθητηριακό τους κόσμο. Οι μύτες των σκύλων μας ευθύνονται σε πολύ μεγάλο βαθμό για την διαφορετικότητά τους. Είναι τόσο ισχυρές, που στην πραγματικότητα ένας τυφλός σκύλος έχει πολύ λιγότερες δυσκολίες διαβίωσης από έναν τυφλό άνθρωπο. Εδώ και χιλιετίες ως ανθρωπότητα αξιοποιούμε τις οσφρητικές ικανότητες των σκύλων, ενώ τις τελευταίες δεκαετίες τις χρησιμοποιούμε στις ένοπλες δυνάμεις για τον εντοπισμό εκρηκτικών, ναρκωτικών, αγνοούμενων κ.ά. Από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, μια σειρά νέων ευρημάτων διεύρυνε δραματικά την αντίληψή μας για το τι μπορούν να κάνουν οι σκύλοι με τη μύτη τους. Αρχικά οι ερευνητές συνειδητοποίησαν ότι οι σκύλοι μπορούν να μυρίσουν την πρώιμη έναρξη του μελανώματος (τύπος καρκίνου του δέρματος). Στη συνέχεια αποδείχθηκε ότι μπορούν να κάνουν το ίδιο για τον καρκίνο του μαστού, του πνεύμονα, του παχέος εντέρου και των ωοθηκών. Σήμερα οι σκύλοι συμμετέχουν ανελλιπώς σε επιχειρήσεις έρευνας και διάσωσης, κυνηγούν υπόπτους, βοηθούν αρχαιολόγους στις ανασκαφές και – ολοένα και περισσότερο – ανιχνεύουν ανθρώπινες ασθένειες: καρκίνο, διαβήτη, φυματίωση, ελονοσία, νόσο του Πάρκινσον και τελευταία κορονοϊό, μόνο με τη μυρωδιά. Από πρακτική άποψη, η ευαισθησία της όσφρησης των σκύλων σημαίνει ότι όταν βγαίνουμε για βόλτα οι σκύλοι μας έχουν πολύ διαφορετικές εμπειρίες από τις δικές μας. Απλά μυρίζοντας ένα δέντρο, ένας σκύλος μπορεί να καταλάβει ποιοι άλλοι σκύλοι πέρασαν από εκεί, ενώ μόνο με την όσφρηση αντιλαμβάνονται αν ο σκύλος που μόλις γνώρισε είναι αρσενικός ή θηλυκός, χαρούμενος ή ανήσυχος, υγιής ή άρρωστος. Οι σκύλοι αποκτούν μια γενική ιδέα ο ένας για τον άλλον με ένα γρήγορο μύρισμα, ωστόσο για πιο λεπτομερείς πληροφορίες πρέπει να έρθουν από κοντά. Γι’ αυτό μερικοί σκύλοι μυρίζουν τα ιδιωτικά μέρη! Μυρίζουν την ώρα της ημέρας από την κίνηση του αέρα γύρω από ένα δωμάτιο, αισθάνονται τα διαβητικά επεισόδια ώρες πριν και ανιχνεύουν ανθρώπινες συναισθηματικές καταστάσεις αποκλειστικά μέσω της όσφρησης. Οι σκύλοι έχουν επίσης καλή οσφρητική μνήμη, καθώς μπορούν να αναγνωρίσουν άλλους σκύλους που δεν έχουν δει για χρόνια. Όσον αφορά τους ανθρώπους, δεν χρειάζεται να μας δουν για να μας αναγνωρίσουν. Ο καθένας από εμάς έχει μια μοναδική έμφυτη οσμή η οποία επιτρέπει στους σκύλους να μας ξεχωρίζουν (ακόμη και μεταξύ διδύμων). Τέλος, η αίσθηση της όσφρησης ενός σκύλου είναι πολύ πιο ξεχωριστή από την απλή κατηγοριοποίηση μιας συγκεκριμένης μυρωδιάς ως καλής ή κακής. Όταν οι σκύλοι είναι στα ίχνη μιας συγκεκριμένης οσμής σχηματίζουν μια προσδοκία στον εγκέφαλό τους και αναζητούν την πηγή της. Από επικοινωνιακή άποψη, οι μικρόσωμοι ενήλικοι αρσενικοί σκύλοι είναι πιθανό να μαρκάρουν μέσω ούρησης σε υψηλότερο σημείο σε σχέση με το σωματικό τους μέγεθος, προκειμένου να δώσουν την εντύπωση ψηλότερου (και άρα ισχυρότερου) σκύλου. Μέσω της όσφρησης, οι σκύλοι εκφράζουν τη φυσική τους συμπεριφορά, είναι πιο αυτόνομοι και αυξάνεται η θετική τους κρίση ή η «αισιοδοξία» τους. Με άλλα λόγια, στις βόλτες έχουμε υπομονή και αφήνουμε τους σκύλους να μυρίσουν το περιβάλλον. Η Μύτη τους Βοηθά να Καταλαβαίνουν την Ώρα της Ημέρας Για τους σκύλους, οι ώρες της ημέρας έχουν συγκεκριμένες μυρωδιές. Καθώς ο αέρας ζεσταίνεται κατά τη διάρκεια της μέρας, τα ρεύματα αέρα αλλάζουν και κινούνται στον χώρο μεταφέροντας μόρια οσμών. Οι αλλαγές αυτές είναι αντιληπτές στους σκύλους και, συνδυασμένες με τα καθημερινά γεγονότα, γίνονται προβλέψιμα μοτίβα. Επιπλέον, οι σκύλοι χρησιμοποιούν τη μύτη τους για να υπολογίσουν την ώρα παρακολουθώντας την ένταση μιας μυρωδιάς. Φεύγοντας από το σπίτι, αφήνουμε πίσω μας την προσωπική μας μυρωδιά, η οποία έχει συγκεκριμένη ένταση. Καθώς η μέρα προχωρά, κάθε ώρα που περνάει η μυρωδιά μας εξασθενεί. Όταν επιστρέφουμε στο σπίτι από τη δουλειά, η μυρωδιά μας είναι ακόμα στον αέρα. Μέρα με τη μέρα, ο σκύλος μας αντιλαμβάνεται ότι όταν η ένταση της μυρωδιάς μας πέσει σε συγκεκριμένα επίπεδα έφτασε η ώρα που θα γυρίσουμε στο σπίτι. Γι’ αυτό ξέρουν αν αργήσαμε! Μπορεί η Επιστήμη να Κατασκευάσει τη «Μύτη» Ενός Σκύλου; Τα τελευταία χρόνια οι επιστήμονες προσπαθούν να φτιάξουν ρομπότ που θα έχει τη δυνατότητα να αναπαράγει τη διαδικασία της όσφρησης των σκύλων. Μια από τις πιο ενδιαφέρουσες προσπάθειες γίνεται στο MIT από τον Ελληνορώσο φυσικό Andreas Mershin. Ο Mershin και η ομάδα του δημιούργησαν το Nano-Nose, ίσως την πρώτη επιτυχημένη προσπάθεια τεχνητής όσφρησης, η οποία πέρασε με επιτυχία τις αυστηρές δοκιμές της Υπηρεσίας Έρευνας Προηγµένων Αµυντικών Προγραµµάτων του Υπουργείου Άμυνας των ΗΠΑ (DARPA). Ωστόσο, το Nano-Nose είναι μόνο ένας ανιχνευτής. Αυτό που στοχεύει ο Mershin είναι να κατασκευάσει ένα μηχάνημα που θα έχει την ικανότητα να ερμηνεύει τα δεδομένα που λαμβάνει και αναγνωρίζει. «Έχουμε εξοπλισμό αξίας 100 εκατομμυρίων δολαρίων στον κάτω όροφο. Και ο σκύλος μπορεί να με νικήσει; Αυτό με εκνευρίζει», λέει ο Mershin. Πηγές Bekoff, M. (2019) “Allowing Dogs to Sniff Helps Them Thing Positively”, Psychology Today, February 7 Bräuer, J., & Belger, J. (2018). “A Ball is Not a Kong: Odor Representation and Search Behavior in Domestic Dogs (Canis Familiaris) of Different Education. Journal of Comparative Psychology, 132(2), 189–199. Furlong, E. (2020) “Your Dog’s Nose Knows No Bounds – and Neither Does its Love For You”, The Conversation, 26 October Guest, c. et al. (2022) “Using Trained Dogs and Organic Semi-conducting Sensors to Identify Asymptomatic and Mild SARS-Cov-2 Infections: an Observational Study”, Journal of Travel Medicine, May 31;29(3):taac043. doi: 10.1093/jtm/taac043 Hecht, J. (2016) “A Simple Test Unlocks the Dog’s Nose”, Scientific American, September 30 McGuire, B. et al. (2018) “Urine Marking in Male Domestc Dogs: Honest or Dishonest?”, Journal of Zoology, Vol. 306, Iss. 3, pp. 163 – 170 (November) Molteni, M. (2018) “The Science of the Sniff: Why Dogs Are Great Disease Detectors”, Wired, 30 October Reisen, J. (2020) “The Nose Knows: Is There Anything Like the Dog’s Nose?”, American Kennel Club, July 21 Rozell, Ned (2022) “The World According to A Dog’s Nose”, University of Alaska Fairbanks, June 8 Spencer, D. (2017) “What a Dog’s Nose Knows”, Answers in Genesis, January 5
Φυσικές, Ολιστικές και Βιολογικές Τροφές για Σκύλους

Τί σημαίνουν οι χαρακτηρισμοί “φυσικές”, “ολιστικές” και “βιολογικές” τροφές για σκύλους; Όταν καλούμαστε να επιλέξουμε τροφή για το σκύλο μας, ο αριθμός των επιλογών που έχουμε σήμερα στη διάθεσή μας είναι τεράστιος και αυξάνεται διαρκώς. Τα τελευταία χρόνια πολλές εταιρίες παραγωγής τροφών για σκύλους χρησιμοποιούν όρους όπως “φυσική”, “ολιστική” και “βιολογική” προκειμένου να περιγράψουν τα προϊόντα τους. Ας δούμε τι σημαίνουν: Φυσικές Τροφές για Σκύλους Στην ιστοσελίδα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, στην ενότητα “Επισήμανση Ζωοτροφών”, υπάρχει παραπομπή στον Κώδικα Ορθής Επισήμανσης για Τρόφιμα Ζώων Συντροφιάς που εξέδωσε η Ευρωπαϊκή Ομοσπονδία Βιομηχανιών Τροφίμων για Ζώα Συντροφιάς (FEDIAF). Ο Κώδικας, που ανανεώθηκε τον περασμένο Οκτώβριο, δίνει τον ακόλουθο ορισμό για τις φυσικές τροφές: “Ο όρος “φυσική” θα πρέπει να χρησιμοποιείται μόνο για την περιγραφή ουσιών σε τροφές για ζώα συντροφιάς (που προέρχονται από φυτά, ζώα, ή ανόργανα στοιχεία), στα οποία δεν έχει προστεθεί τίποτα και τα οποία έχουν υποβληθεί μόνο σε τέτοια φυσική επεξεργασία ώστε να καταστούν κατάλληλα για την παραγωγή τροφών για ζώα συντροφιάς διατηρώντας τη φυσική τους σύνθεση”. Οι αποδεκτές μέθοδοι επεξεργασίας αναφέρονται αναλυτικά στο ίδιο έγγραφο. Αντίστοιχο ορισμό έχει εκδώσει η Επιτροπή Τροφίμων Ζώων της Ένωσης Αμερικανών Επιθεωρητών Ελέγχου Τροφίμων (AAFCO). Αυτός είναι παρόμοιος με τον Ευρωπαϊκό, αλλά αφήνει τη δυνατότητα στις ζωοτροφές να περιέχουν χημικώς συνθετικά πρόσθετα ή βοηθητικά μέσα επεξεργασίας “σε ποσότητες που μπορεί να προκύψουν από ορθές παρασκευαστικές πρακτικές”. Στην ιστοσελίδα της AAFCO αναφέρονται παραδείγματα συστατικών που δεν είναι φυσικά, και επομένως δεν επιτρέπεται να περιέχονται σε φυσικές τροφές σκύλων: αυτά περιλαμβάνουν χηλικά ορυκτά, σύνθετα μεταλλικά αμινοξέα, συμπληρώματα βιταμινών, προπυλενογλυκόλη, ασκορβικό ασβέστιο και άλλα συντηρητικά όπως ΒΗΑ και ΒΗΤ, καθώς και τεχνητές γεύσεις και χρώματα. Εάν υπάρχει στο προϊόν ένα ή περισσότερα από τα παραπάνω συστατικά, η χρήση του όρου “φυσική” στην ετικέτα των τροφών για σκύλους είναι ψευδής και παραπλανητική. Ολιστικές Τροφές για Σκύλους Δεν υπάρχει κοινά αποδεκτός ορισμός από τη βιομηχανία τροφίμων για σκύλους, γεγονός που αφήνει περιθώρια για παρερμηνείες του όρου και των ωφελειών που προσφέρουν οι τροφές που φέρουν αυτή την ονομασία. Το λεξικό Merriam Webster ορίζει ότι “ολιστικός είναι εκείνος που σχετίζεται ή ασχολείται με το όλο, ή με πλήρη συστήματα, και όχι με την ανάλυση, την αντιμετώπιση ή την ανατομία των επιμέρους μερών”. Η σήμανση μιας τροφής για σκύλους ως “ολιστικής” σημαίνει ότι αυτή εξετάζει τις συνολικές ανάγκες του ζώου και όχι μόνο ορισμένα συστήματα ή συγκεκριμένες πτυχές των διατροφικών του αναγκών. Οι ολιστικές τροφές ισχυρίζονται ότι περιέχουν πρόσθετα συστατικά που επιτρέπουν την αύξηση των μέγιστων δυνατοτήτων του σκύλου για γενική υγεία και ευεξία. Χωρίς την ύπαρξη διεθνώς αποδεκτού ορισμού, ωστόσο, κάθε ικανοποιητική τροφή σκύλου είναι ολιστική, και κάθε μάρκα τροφίμων για κατοικίδια ζώα μπορεί να χρησιμοποιήσει τον όρο κατά την εμπορία του προϊόντος. Βιολογικές Τροφές για Σκύλους Τα βιολογικά προϊόντα που προορίζονται για ανθρώπους έχουν σαφή διεθνώς αποδεκτό ορισμό, αλλά δεν ισχύει το ίδιο στις τροφές σκύλων. Ο Κώδικας Ορθής Επισήμανσης για Τρόφιμα Ζώων Συντροφιάς της FEDIAF αναφέρει για τις βιολογικές τροφές σκύλων ότι “αναμένεται η συμπερίληψη λεπτομερών κανόνων επεξεργασίας των τροφίμων για ζώα συντροφιάς (Κανονισμοί 834/2007 και 889/2008 σχετικά με τη βιολογική παραγωγή)”. Έως τότε, “εφαρμόζονται οι εθνικοί κανόνες, ή, ελλείψει αυτών, τα ιδιωτικά πρότυπα που έχουν γίνει αποδεκτά ή αναγνωρίστηκαν από τα κράτη-μέλη”. Στις ΗΠΑ οι κανονισμοί για τα βιολογικά τρόφιμα κατοικίδιων ζώων βρίσκονται επίσης σε εξέλιξη. Μέχρι να θεσπιστούν, τα τρόφιμα για κατοικίδια ζώα που ισχυρίζονται ότι είναι βιολογικά θα πρέπει να πληρούν τους κανονισμούς που ισχύουν για τα βιολογικά ανθρώπινα τρόφιμα. Τα βιολογικά προϊόντα προκύπτουν από καλλιέργεια στην οποία απαγορεύεται η χρήση κάθε χημικού φυτοφάρμακου – λιπάσματος και ορμόνης. Για τα συσκευασμένα βιολογικά τρόφιμα έχουν καθιερωθεί τέσσερις σημάνσεις, ανάλογα με το ποσοστό των βιολογικών συστατικών που περιέχουν: “100% Βιολογικό”, “95% Βιολογικό”, “Φτιαγμένο με Βιολογικά Συστατικά (από 70% έως 94%), και “Περιέχει Βιολογικά Συστατικά” (κάτω από 70%). Στην Ευρώπη δεν επιτρέπεται η χρησιμοποίηση του λογότυπου της ΕΕ για τη βιολογική παραγωγή στη σήμανση, την παρουσίαση και τη διαφήμιση τροφών για ζώα συντροφιάς. Στις ΗΠΑ επιτρέπεται η χρησιμοποίηση της σφραγίδας του Υπουργείου Γεωργίας για τα βιολογικά προϊόντα στις τροφές κατοικίδιων ζώων, εφόσον παρασκευάζονται με τουλάχιστον 95% βιολογικά συστατικά. Το γεγονός ότι ούτε στην Ευρώπη, ούτε στις ΗΠΑ υπάρχει σαφές κανονιστικό πλαίσιο για τις βιολογικές τροφές σκύλων είναι λυπηρό και προκαλεί εντύπωση. Χωρίς την ύπαρξη αυστηρών προτύπων, η περιγραφή “βιολογικά” στα τρόφιμα κατοικίδιων ζώων δεν αφορά τις μεθόδους παραγωγής που χρησιμοποιούνται, αλλά είναι απλά ένα επικοινωνιακό εργαλείο marketing. Στην ιστοσελίδα της AAFCO σημειώνεται, τέλος, ότι το Υπουργείο Γεωργίας των ΗΠΑ δεν θεωρεί ότι τα βιολογικά τρόφιμα είναι απαραίτητα ασφαλέστερα, υγιέστερα ή πιο θρεπτικά από τα συμβατικά παραγόμενα τρόφιμα. Συμπερασματικά, οι φυσικές τροφές στην Ευρώπη δεν επιτρέπεται να έχουν υποστεί επεξεργασία με συνθετικές χημικές ουσίες και δεν πρέπει να έχει προστεθεί τίποτα σε αυτές. Στις ΗΠΑ επιτρέπεται η ύπαρξη συνθετικών βοηθημάτων και πρόσθετων, αρκεί να μην είναι σε “ασυνήθιστες” ποσότητες. Οι όροι “βιολογική” και “ολιστική” δεν έχουν διεθνώς αποδεκτούς ορισμούς για τις τροφές σκύλων, επομένως η χρησιμοποίηση των όρων δεν υπόκειται σε σαφείς κανονισμούς και ενδέχεται να είναι παραπλανητική. Γα την επιλογή της καλύτερης δυνατής τροφής για το σκύλο μας είναι σημαντικό να γνωρίζουμε κάποια πράγματα για τα συστατικά. Σε γενικές γραμμές, όταν αξιολογούμε την τροφή του σκύλου μας είναι χρήσιμο να εφαρμόζουμε παρόμοια κριτήρια με αυτά που χρησιμοποιούμε όταν επιλέγουμε το δικό μας φαγητό, όπως π.χ. να εμπιστευόμαστε την εταιρία παραγωγής. Η φρεσκάδα της τροφής είναι ένα επίσης σημαντικό θέμα· συχνά οι τροφές που αγοράζουμε για τον σκύλο έχουν παραχθεί πολύ πριν από την άφιξή τους στα ράφια των καταστημάτων. Μια καλή πρακτική είναι να προτιμήσουμε μια εταιρία που παράγει μικρές παρτίδες τροφίμων κάθε φορά. Οι τροφές για σκύλους που παρασκευάζονται με τη μέθοδο της ψυχρής έκθλιψης είναι φυσικές καθώς υπόκεινται σε ήπια επεξεργασία. Οι χαμηλές θερμοκρασίες που χρησιμοποιούνται (ίσα ίσα για να σκοτωθούν τα μικρόβια) εξασφαλίζουν φρεσκάδα, πεπτικότητα και γεύση. Πηγές AAFCO (χ.η.). “Organic” AAFCO (χ.η.). “Natural” Barrington, K., (2014). Is There A Difference Between Natural Vs Organic Dog Food? PetGuide.com (25 Aug) Dunn, T.J., (χ.η.). “What is Natural Pet Food, Really?» PetMD Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης (2007) “Κανονισμός (ΕΚ) αριθ.
Τα Συναισθήματα των Σκύλων

Τα συναισθήματα των σκύλων είναι υπαρκτά, αλλά οι άνθρωποι μπορούμε να νιώσουμε μεγαλύτερο εύρος συναισθημάτων. Οι σκύλοι έχουν τις ίδιες δομές εγκεφάλου που παράγουν συναισθήματα στους ανθρώπους, τις ίδιες ορμόνες, και υποβάλλονται στις ίδιες χημικές αλλαγές κατά τη διάρκεια συναισθηματικών καταστάσεων. Επίσης, διαθέτουν την ορμόνη ωκυτοκίνη, η οποία όπως και σε εμάς, είναι υπεύθυνη για το συναίσθημα της αγάπης και της στοργής. Όσον αφορά τους ανθρώπους, οι έρευνες δείχνουν ότι τα βρέφη και τα πολύ μικρά παιδιά μπορούν να νιώσουν ένα περιορισμένο φάσμα συναισθημάτων, το οποίο διαφοροποιείται με την πάροδο του χρόνου· καθώς μεγαλώνουμε, μπορούμε να βιώσουμε περισσότερα και πιο πολύπλοκα συναισθήματα. Το μυαλό ενός σκύλου είναι σχεδόν ισοδύναμο με αυτό ενός ανθρώπου ηλικίας δύο έως δυόμισι ετών – γεγονός που ισχύει για τις περισσότερες νοητικές ικανότητες, συμπεριλαμβανομένων των συναισθημάτων. Όπως τα μικρά παιδιά, είναι σαφές ότι οι σκύλοι έχουν συναισθήματα, αλλά λιγότερα είδη από αυτά που νιώθουν οι ενήλικες. Όπως φαίνεται στο παρακάτω σχήμα, οι άνθρωποι νιώθουμε το πλήρες εύρος των συναισθημάτων προοδευτικά καθώς μεγαλώνουμε. Αισθανόμαστε ενθουσιασμό αμέσως μόλις γεννιόμαστε, θλίψη και ευχαρίστηση μέσα στις πρώτες εβδομάδες της ζωής μας, απέχθεια, φόβο και θυμό μετά από περίπου δύο μήνες, χαρά κοντά στην ηλικία των έξι μηνών και καχυποψία και ντροπαλότητα αμέσως μετά. Το συναίσθημα της αγάπης εμφανίζεται όταν είμαστε περίπου εννέα ή δέκα μηνών. Πηγή: Coren (2013) Τα σύνθετα συναισθήματα, τα οποία εμπεριέχουν στοιχεία μάθησης, όπως η ντροπή και η υπερηφάνεια χρειάζονται περισσότερα από τρία χρόνια για να εμφανιστούν, ενώ η ενοχή εμφανίζεται περίπου έξι μήνες μετά. Τέλος, ένα παιδί πρέπει να είναι σχεδόν τεσσάρων χρονών ώστε να αισθανθεί περιφρόνηση. Οι σκύλοι περνούν από τα στάδια ανάπτυξής τους πολύ πιο γρήγορα από ό, τι οι άνθρωποι και έχουν όλο το συναισθηματικό εύρος που θα πετύχουν ποτέ από την ηλικία των τεσσάρων έως έξι μηνών – ανάλογα με το ρυθμό ωρίμανσης της φυλής τους. Ωστόσο, η ποικιλία συναισθημάτων που είναι διαθέσιμες στο σκύλο δεν θα υπερβεί αυτή ενός ανθρώπου ηλικίας δύο έως δυόμισι ετών. Αυτό σημαίνει ότι ένας σκύλος μπορεί να νιώσει όλα τα βασικά συναισθήματα: ενθουσιασμό, θλίψη, ευχαρίστηση, χαρά, φόβο, θυμό, καχυποψία, απέχθεια και αγάπη. Ωστόσο, με βάση τις τρέχουσες έρευνες φαίνεται πιθανότερο ότι ο σκύλος δεν νιώθει τα πιο πολύπλοκα συναισθήματα της ενοχής, της υπερηφάνειας και της ντροπής. Υπάρχουν δύο έρευνες που υποστηρίζουν την παραπάνω άποψη: Η πρώτη βιντεοσκόπησε τις αντιδράσεις 14 σκύλων όταν οι κηδεμόνες τους έδιναν την εντολή να μην φάνε τη λιχουδιά που άφηναν στο δωμάτιο και στη συνέχεια αποχωρούσαν. Οι σκύλοι κάποιες φορές υπάκουαν στην εντολή και κάποιες όχι, ενώ οι κηδεμόνες άλλοτε τους μάλωναν και άλλοτε απλά τους χαιρετούσαν – ανεξάρτητα από το αν είχαν φάει τη λιχουδιά ή όχι. Το αποτέλεσμα ήταν ότι οι σκύλοι εμφάνισαν το “ενοχικό ύφος” όταν οι κηδεμόνες τους μάλωναν, ανεξάρτητα από το αν είχαν υπακούσει την εντολή. Μάλιστα, η επίδραση της επίπληξης ήταν πιο έντονη όταν οι σκύλοι ήταν υπάκουοι, σε σχέση με όταν ήταν ανυπάκουοι. Αυτά τα αποτελέσματα δείχνουν ότι το “ενοχικό ύφος” των σκύλων δεν προέκυψε επειδή γνώριζαν ότι έκαναν κάτι μη αποδεκτό, αλλά ότι αποτελεί απάντηση στην επίπληξη από τους κηδεμόνες, οι οποίοι προκάλεσαν αυτή την αντίδραση στους σκύλους. Η δεύτερη έρευνα εξέτασε 64 σκύλους με παρόμοιο τρόπο και έδειξε ξανά ότι το “ενοχικό ύφος” των σκύλων δεν είχε καμία σχέση με το αν είχαν υπακούσει την εντολή να μην φάνε τη λιχουδιά ή όχι. Επιπλέον, αν και το 92% των κηδεμόνων ισχυρίστηκαν αρχικά ότι ο σκύλος τους έδειχνε «ενοχική» συμπεριφορά επειδή ήξερε ότι έχει κάνει κάτι που δεν ενέκριναν, μετά τα πειράματα δεν μπορούσαν να προσδιορίσουν αξιόπιστα αν ο σκύλος ήταν υπάκουος. Τέλος, το 59% των κηδεμόνων παραδέχθηκαν ότι όταν οι σκύλοι εκδήλωναν “ενοχικό ύφος” τους μάλωναν λιγότερο. Εμφανίζοντας το γνωστό λυπημένο κουταβίσιο ύφος, πιθανότατα οι σκύλοι έχουν μάθει να μας καλμάρουν όταν αντιλαμβάνονται ότι είμαστε θυμωμένοι. Από την άλλη πλευρά, οι περισσότεροι από όσους έχουμε σκύλο έχουμε παρατηρήσει ότι είναι ικανός να βιώσει το συναίσθημα της ενοχής όταν, π.χ. επιστρέφουμε στο σπίτι και νιώθει άβολα ή/και περιφέρεται άσκοπα έχοντας κάνει κάτι που δεν εγκρίνουμε. Ο Coren υποστηρίζει ότι αυτή η συμπεριφορά δεν είναι ενοχή, αλλά το πιο βασικό συναίσθημα του φόβου για μάλωμα ή για κάποια πιθανή τιμωρία. Άλλοι ερευνητές, όπως ο Beckoff, λένε ότι στην πραγματικότητα δεν γνωρίζουμε αν ο σκύλος μπορεί να νιώσει τα συναισθήματα της ενοχής, της υπερηφάνειας και της ντροπής. Αλλά αν πάρουμε ως δεδομένο ότι άλλα θηλαστικά με τα οποία οι σκύλοι μοιράζονται τις ίδιες νευρικές βάσεις για συναισθήματα μπορούν να νιώσουν τα παραπάνω και άλλα σύνθετα συναισθήματα, οι σκύλοι έχουν επίσης αυτή τη δυνατότητα. Ενισχύοντας το Συναίσθημα της Αγάπης Κάθε φορά που χαϊδεύουμε το σκύλο μας, τον κοιτάμε στα μάτια με αγάπη ή του χαμογελάμε, αυξάνονται τα επίπεδα ωκυτοκίνης – τόσο στο σκύλο, όσο και σε εμάς. Ουσιαστικά πρόκειται για μια αμοιβαία ανταλλαγή της συγκεκριμένης ορμόνης, η οποία συντελείται και στις ανθρώπινες σχέσεις και συμβάλλει στην ενίσχυση των δεσμών με τους οικείους μας, Όπως έχει ήδη αναφερθεί σε άλλο άρθρο, η ωκυτοκίνη – που έχει χαρακτηριστεί ως “η ορμόνη της αγάπης” – είναι εξαιρετικά σημαντική (και) στους σκύλους, καθώς έχει φανεί ότι οι σκύλοι με επαρκείς ποσότητες της ορμόνης στον εγκέφαλό τους είχαν χαλαρή ιδιοσυγκρασία, ενώ όσοι είχαν έλλειψη ήταν πιο επιθετικοί. Μια νέα έρευνα του Πανεπιστημίου του Ελσίνκι έρχεται όχι μόνο να επιβεβαιώσει τα παραπάνω, αλλά και να αποκαλύψει ότι όσο καλύτερα φερόμαστε στους σκύλους μας, τόσο περισσότερη ωκυτοκίνη θα εκκρίνουν και τόσο περισσότερο θα μας αγαπούν – τόσο ώστε να αγνοούν τους κινδύνους που αντιλαμβάνονται στο περιβάλλον. Μετρώντας το μέγεθος της κόρης του ματιού των σκύλων (μεγαλύτερη κόρη υποδηλώνει υψηλότερη συναισθηματική διέγερση) και παρατηρώντας την κατεύθυνση των βλεμμάτων τους, οι ερευνητές εξέτασαν σκύλους από 17 φυλές πριν και μετά τη ρινική χορήγηση ωκυτοκίνης. Και στις δύο περιπτώσεις, οι σκύλοι εκτέθηκαν σε κοινωνικές καταστάσεις που περιελάμβαναν θυμωμένα και χαρούμενα ανθρώπινα πρόσωπα. Πριν την προσθήκη ωκυτοκίνης οι σκύλοι έτειναν να επικεντρώνονται περισσότερο στα θυμωμένα πρόσωπα, ενώ μετά την ενίσχυση φάνηκε να ενδιαφέρονται περισσότερο για τα χαρούμενα. Η συναισθηματική αντίδραση των σκύλων επίσης τροποποιήθηκε: χωρίς την ορμόνη, οι κόρες των ματιών τους διευρύνθηκαν περισσότερο. Όπως
Η Επιθετικότητα των Σκύλων και Πού Οφείλεται

Η επιθετικότητα των σκύλων προκαλεί προβλήματα στη δημόσια υγεία αλλά και στην ευζωία. Τι σημαίνει όμως «επιθετικότητα» και πού οφείλεται; Όπως και οι άνθρωποι, οι σκύλοι χρησιμοποιούν την επιθετικότητα, ή την απειλή εκδήλωσής της, προκειμένου να διατηρήσουν ένα ειρηνικό περιβάλλον και να διαπραγματευτούν κοινωνικές αλληλεπιδράσεις. Ταυτόχρονα, είναι το πιο σύνηθες και σοβαρό πρόβλημα συμπεριφοράς των σκύλων, και αποτελεί για τους κηδεμόνες τον κύριο λόγο αναζήτησης βοήθειας από ειδικούς. Οι απόψεις που επικρατούν σήμερα για την επιθετικότητα κάθε φυλής σκύλων προέρχονται από στατιστικά στοιχεία δαγκωμάτων, περιστατικά κλινικής συμπεριφοράς και γνώμες ειδικών. Ωστόσο, λόγω του δυσανάλογου κινδύνου τραυματισμού που μπορούν να προκαλέσουν οι μεγαλύτερες και πιο ισχυρές φυλές, αλλά και της ύπαρξης στερεότυπων που συνοδεύουν την κάθε φυλή, οι πληροφορίες που βασίζονται στις παραπάνω πηγές μπορεί να είναι παραπλανητικές. Για παράδειγμα, όταν σε ένα νοσοκομείο καταγράφεται ότι ένας σκύλος που δάγκωσε κάποιον είναι ράτσας Πίτμπουλ, η πληροφορία αυτή βασίζεται στην απλή δήλωση του θύματος, των κηδεμόνων του, ή κάποιου μάρτυρα. Δεν γίνεται ποτέ εξέταση DNA. Από την άλλη πλευρά, η επιθετικότητα του σκύλου είναι πολύ δύσκολο να οριστεί. Ένας από τους ορισμούς αναφέρει ότι η επιθετικότητα αφορά τη «φωνητική ή φυσική συμπεριφορά, η οποία είναι απειλητική ή περιλαμβάνει την πρόκληση ζημιάς σε κάποιον ή κάτι». Επομένως, η επιθετικότητα περιλαμβάνει ένα ευρύ φάσμα συμπεριφορών όπου συγκαταλέγονται, πέρα και πριν από την εκδήλωση της επίθεσης, η στάση του σώματος και οι εκφράσεις του προσώπου των σκύλων. Η αλληλουχία των συμπεριφορών αυτών, οι συνθήκες κάτω από τις οποίες εκφράστηκαν, η συχνότητα και η έντασή τους έχουν εξαιρετικά μεγάλη σημασία προκειμένου να εξακριβωθεί αν ένας σκύλος είναι επιθετικός. Σε μελέτη του 2008 διαπιστώθηκε ότι ορισμένες φυλές όπως οι Τσιουάουα και Ντάσχουντ σημείωσαν υψηλότερη του μέσου όρου επιθετικότητα, τόσο σε ανθρώπους, όσο και σε σκύλους. Άλλες φυλές, όπως οι Ακίτα και Πιτ Μπουλ Τεριέ εξέφρασαν υψηλή επιθετικότητα μόνο σε σκύλους. Οι φυλές με το μεγαλύτερο ποσοστό σκύλων που εκδήλωσαν σοβαρή επιθετικότητα (δαγκώματα ή προσπάθειες δαγκώματος) προς ανθρώπους συμπεριέλαβαν τις Ντάσχουντ, Τσιουάουα και Τζακ Ράσελ (προς ξένους και κηδεμόνες), ενώ οι Αμερικανοί Κόκερ Σπανιέλ και Μπιγκλ εξέφρασαν περισσότερη επιθετικότητα προς τον κηδεμόνα τους. Περισσότεροι από το 20% των Ακίτα, Τζακ Ράσελ και Πιτ Μπουλ Τεριέ αναφέρθηκαν ότι επέδειξαν σοβαρή επιθετικότητα σε άγνωστους σκύλους. Οι φυλές Γκόλντεν Ριτρίβερ και Λαμπραντόρ Ριτρίβερ ήταν οι λιγότερο επιθετικές τόσο προς ανθρώπους όσο και σε άλλους σκύλους. Σε άλλη έρευνα, ένα τυχαίο δείγμα ανθρώπων ρωτήθηκε πόσο επιθετικοί ήταν οι σκύλοι τους σε διάφορες καταστάσεις – προς ενήλικες ξένους ή οικείους, σε παιδιά ξένα ή οικεία, και προς άλλους σκύλους που ήταν ξένοι, οικείοι, μεγαλύτεροι ή μικρότεροι. Σε όλες σχεδόν τις περιπτώσεις, από τις 35 πιο συνηθισμένες φυλές, οι Τσιουάουα αναφέρθηκαν ως οι πιο επιθετικοί, ειδικά προς μεγαλύτερους άγνωστους σκύλους. Το αμερικανικό Πιτ Μπουλ Τεριέ – μια φυλή που θεωρείται συχνά ως εξαιρετικά επιθετική – κατατάσσεται σταθερά ως ένας από τους λιγότερο επιθετικούς σκύλους, με εξαίρεση τη συμπεριφορά τους σε άγνωστους σκύλους. Σε έρευνα του 2014 διαπιστώθηκε ότι συγκεκριμένα χαρακτηριστικά του κηδεμόνα σχετίζονται περισσότερα με την επιθετικότητα ενός σκύλου απ’ ό,τι η φυλή του. Για παράδειγμα, οι σκύλοι με κηδεμόνες κάτω των 25 ετών ήταν σχεδόν δύο φορές πιο πιθανό να είναι επιθετικοί από τους σκύλους που είχαν κηδεμόνες άνω των 40 ετών. Επίσης, οι σκύλοι που εκπαιδεύτηκαν με τιμωρία και αρνητική ενίσχυση είχαν διπλάσιες πιθανότητες να είναι επιθετικοί απέναντι στους ξένους και τριπλάσιες πιθανότητες να επιτεθούν σε μέλη της οικογένειας. Ο Αμερικανικός Σύλλογος Δοκιμών Ιδιοσυγκρασίας (ATTS) εξέτασε έναν μεγάλο αριθμό σκύλων προσομοιάζοντας μια βόλτα στη γειτονιά, όπου οι σκύλοι εκτέθηκαν σε ουδέτερες, φιλικές και απειλητικές συνθήκες. Τα αποτελέσματα που αποτυπώνονται στον πίνακα που ακολουθεί δείχνουν το ποσοστό των σκύλων που πέρασαν το τεστ με επιτυχία, δηλαδή εκείνους που δεν εκδήλωσαν απρόκλητη επιθετικότητα, ανεξέλεγκτο πανικό, ή ισχυρή αποφυγή: Φυλή Αριθμός Σκύλων που Εξετάστηκαν Αριθμός Σκύλων που Πέρασαν το Τεστ Αριθμός Σκύλων που Απέτυχαν Ποσοστό επιτυχίας 1 Ντάσχουντ 48 33 15 68.8% 2 Τσιουάουα 46 32 14 69.6% 3 Τσόου Τσόου 99 71 28 71.7% 4 Ντόμπερμαν 1,733 1,371 359 79.1% 5 Δαλματίας 358 291 59 81.3% 6 Ροτβάιλερ 5,866 4,954 915 84.5% 7 Γερμανικός Ποιμενικός 3,318 2,827 494 85.2% 8 Τζακ Ράσελ 68 58 10 85.3% 9 Πιτ Μπουλ Τεριέ/ Στάφορντσαιρ Τεριέ 913/716 798/610 115/106 87.4%/85,2% 10 Χάσκι 304 264 40 86.8% Δεδομένου ότι ο αριθμός των σκύλων που εξετάστηκαν διαφέρει πολύ ανά φυλή (5.866 Ροτβάιλερ, αλλά μόνο 46 Τσιουάουα), τα στοιχεία που παρουσιάζονται στον παραπάνω πίνακα δεν είναι δυνατό να είναι αντιπροσωπευτικά της κάθε φυλής. Σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο της Βόρειας Καρολίνας, κάποιες ορμόνες φαίνεται επίσης να παίζουν ρόλο στην επιθετικότητα. Συγκεκριμένα, η ωκυτοκίνη και η βασοπρεσίνη βρέθηκε ότι επηρεάζουν την κοινωνική συμπεριφορά και την επιθετικότητα των σκύλων. Οι σκύλοι – βοηθοί, που εκτρέφονται για τη χαλαρή τους ιδιοσυγκρασία, είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα ωκυτοκίνης στο αίμα τους από το μέσο όρο. Από την άλλη πλευρά, οι σκύλοι που ήταν πιο επιθετικοί απέναντι σε άλλους σκύλους είχαν περισσότερη βασοπρεσίνη. Η επιθετικότητα είναι εξαιρετικά πολύπλοκη και εξαρτάται τόσο από την εκάστοτε κατάσταση όσο και από την ιστορία του ανθρώπου και του σκύλου. Αυτό σημαίνει, μεταξύ άλλων, ότι κάθε δάγκωμα δεν αποτελεί απαραίτητα επίδειξη επιθετικότητας από την πλευρά του σκύλου. Για παράδειγμα, ένας σκύλος που δεν θέλει ξένους στην αυλή του δεν είναι απαραίτητα επιθετικός. Οι σκύλοι αντανακλούν το οικογενειακό περιβάλλον όπου μεγαλώνουν και την ποιότητα της εκπαίδευσης που λαμβάνουν. Γενικότερα, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι – ανεξάρτητα από τη φυλή – η συνεπής εκπαίδευση του σκύλου είναι απαραίτητη. Πηγές ASPCA, “Common Dog Behavior Issues:Aggression”. Brown, S. (2018) “10 Most AggressiveDog Breeds: Temperament Ratings and Information”, PetHelpful (Jan 10) Duffy, D.L., Hsu, Y. & Serpell, J.A. (2008) “Breed Differences in Canine Aggression”, Applied Animal Behavior Science (Dec 1), 114 (3-4), pp. 441-460 Eveleth, R. (2014) “Owners, NotBreeds, Predict Whether Dogs Will Be Aggressive”, Smithsonian (Mar 4). Frank, D. (2013) “Aggressive Dogs:What Questions Do We Need to Ask?”, Canadian Veterinary Journal, (Jun), 54 (6),pp. 554 – 556 Hare, B. & Woods, V. (2016) “Pit Bulls Are Chiller Than Chihuahuas” , The Atlantic (Sep 19). NC State University (2017) “The Role of Hormones in Aggressive
Παράγοντες Μακροζωίας των Σκύλων

Ποιοί είναι οι παράγοντες μακροζωίας των σκύλων; Μπορούμε να τους επηρεάσουμε; Είναι εφικτό οι σκύλοι να ζουν περισσότερα από 20 χρόνια; Ευτυχώς, οι κορυφαίοι επιστήμονες ανά τον κόσμο συμφωνούν ότι είναι. Όπως είναι ήδη γνωστό, η (εν δυνάμει) διάρκεια ζωής των σκύλων είναι αντιστρόφως ανάλογη με το μέγεθός τους. Για λόγους που δεν μπορεί ακόμη να εξηγήσει η επιστήμη, οι μεγαλόσωμοι σκύλοι ζουν – κατά κανόνα – λιγότερα χρόνια από τους μικρόσωμους. Σύμφωνα με τον Βρετανικό Κυνολογικό Όμιλο, από το 2004 έως το 2014 ο μέσος χρόνος ζωής των σκύλων (όλων των μεγεθών) μειώθηκε από 11,3 σε 10 χρόνια. Οι επιστήμονες υποστηρίζουν ότι αυτό δεν είναι φυσιολογικό και ότι μπορεί (και πρέπει) να αλλάξει. Τα καλά νέα είναι ότι μπορούμε να συμβάλουμε στην επιβράδυνση του ρυθμού γήρανσης και στην αύξηση της μακροζωίας του σκύλου μας. Ο γηραιότερος σκύλος στον κόσμο είναι σήμερα 31 ετών και ζει στην Αυστραλία (σε “ιδανικές” συνθήκες). Ακόμη, υπάρχουν αναφορές για ένα θηλυκό πιτ μπουλ ηλικίας 22 χρονών. Αλλά και στην Ελλάδα, υπάρχουν σκύλοι που διανύουν αισίως το 21ο και 22ο έτος ζωής τους, και μάλιστα είναι υγιείς και με διάθεση για ζωή. Σύμφωνα με τους κορυφαίους ειδικούς παγκοσμίως, υπάρχουν 5 παράγοντες μακροζωίας των σκύλων που μπορούμε όλοι μας να αξιοποιήσουμε: Αποφυγή Άγχους Το άγχος κυριεύει συχνά τη ζωή μας, ακόμη και για τα πιο απλά πράγματα. Αν έχουμε μαλώσει το πρωί με κάποιον στη δουλειά και επιστρέψουμε το απόγευμα στο σπίτι, οι έρευνες δείχνουν ότι ο σκύλος θα το καταλάβει. Αυτό θα συμβεί ακόμη κι αν έχουμε ξεπεράσει τον εκνευρισμό – ακόμη κι αν ο καβγάς έγινε την προηγούμενη ημέρα. Επιπλέον, ο σκύλος μας θα ταυτιστεί με τα συναισθήματα της έντασης και του άγχους που είχαμε και θα τα υιοθετήσει. Επομένως, όσο συχνότερα είμαστε ήρεμοι και χαρούμενοι, τόσο περισσότερο ο σκύλος μας θα αντιγράφει μέσω διαίσθησης θετικά συναισθήματα που θα τον βοηθήσουν να ζήσει περισσότερο. Έλεγχος Θερμίδων Σύμφωνα με τις παγκόσμιες στατιστικές για την παχυσαρκία, το 51% του παγκόσμιου πληθυσμού των σκύλων είναι υπέρβαρο. Ωστόσο, όπως έχει αναφερθεί σε άλλο άρθρο, η παχυσαρκία μπορεί να μειώσει τη διάρκεια ζωής του σκύλου κατά έως 2 έτη. Προσφέροντας περισσότερο φαγητό από το κανονικό, κάνουμε κακό στο σκύλο μας. Μπορούμε να δείξουμε την αγάπη μας με πολύ πιο ωφέλιμους τρόπους, όπως είναι οι συχνότερες βόλτες και το περισσότερο παιχνίδι. Έλεγχος Ινσουλίνης Σήμερα, ανάλογα με την ποιότητα της τροφής που δίνουμε στο σκύλο μας, το ποσοστό των υδατανθράκων που λαμβάνει κυμαίνεται από 50% έως 70%. Αυτό συνιστά μια τεράστια μεταβολή σε σχέση με 100 χρόνια πριν, όταν το ποσοστό ήταν 4%. Προτείνεται ο συχνός κτηνιατρικός έλεγχος των επιπέδων ινσουλίνης του σκύλου μας προκειμένου να παρακολουθούμε τον ρυθμό γήρανσής του. Διόρθωση Ανοσοποιητικού Συστήματος Οι έρευνες δείχνουν ότι η ποιότητα της τροφής που προσφέρουμε στο σκύλο μας αποτελεί πολύ σημαντικό παράγοντα μακροζωίας. Ο Dr Tim Spector υποστηρίζει ότι όσο μεγαλύτερη είναι η ποικιλία της τροφής που λαμβάνει ο σκύλος, τόσο περισσότερο θα ζήσει. Η καθημερινή προσθήκη λίγου φρέσκου μαγειρευτού φαγητού μαζί με τις κροκέτες μπορεί να διορθώσει το ανοσοποιητικό σύστημα του σκύλου. Επιπλέον, η άσκηση βοηθάει στη μείωση του άγχους, στη μείωση των επιπέδων ινσουλίνης και στη διατήρηση του κανονικού σωματικού βάρους των σκύλων. Δηλαδή, ασκώντας το σκύλο μας αρκετά, επηρεάζονται θετικά οι 4 από τους 5 παράγοντες μακροζωίας που προαναφέρθηκαν. Και ταυτόχρονα, με την άσκηση ωφελούμαστε και εμείς Περιβαλλοντικοί Παράγοντες Πρόκειται για τον πιο δύσκολα διαχειρίσιμο από τους παράγοντες που αναφέρθηκαν, καθώς περιλαμβάνει τη συχνή έκθεση του σκύλου σε τοξίνες, παρασιτοκτόνα, καθαριστικά, κεριά και άλλα. Ένας από τους παράγοντες του περιβάλλοντος όπου ζει ο σκύλος και που μπορούμε να επηρεάσουμε είναι η επαρκής άσκησή του. Η καθημερινή άσκηση με το σκύλο είναι εξαιρετικά σημαντική δραστηριότητα που συμβάλλει στην ευεξία του και στη γενικότερη αθλητική και νοητική του υγεία. Παρακάτω μπορείτε να δείτε την παρουσίαση του Rodney Habib στο Tedx (στα αγγλικά, χωρίς υπότιτλους), από όπου αντλήθηκαν οι περισσότερες πληροφορίες του άρθρου: Πηγές: Habib, R. (2018) “The Forever Dog: How to Build the Oldest Dog in the World”, TEDx Mexico City (Βίντεο Παρουσίαση), Apr 21. CNN Greece (2017) “Δύο από τα Γηραιότερα Σκυλιά στον Κόσμο Ζουν στην Κυλλήνη”, 15 Φεβρουαρίου.
Το Παιχνίδι με τον Σκύλο Είναι Σοβαρή Υπόθεση

Ολοένα και περισσότερο, οι έρευνες δείχνουν ότι το παιχνίδι με το σκύλο είναι σοβαρή υπόθεση καθώς του προσφέρει πολλαπλά οφέλη. Ο άνθρωπος και ο σκύλος είναι δύο από τα λίγα είδη θηλαστικών που εξακολουθούν να παίζουν και στην ενήλικη ζωή τους. Όπως οι άνθρωποι, έτσι και οι σκύλοι χρειάζεται να συμμετέχουν σε διασκεδαστικές δραστηριότητες ώστε να διατηρούνται σε καλή νοητική και φυσική κατάσταση. Η εκπαιδεύτρια σκύλων Gail Fisher αναφέρει ότι, όπως ισχύει και με το παιχνίδι για τους ανθρώπους, το παιχνίδι για τους σκύλους συμβάλλει στη νοητική, σωματική και συναισθηματική τους υγεία. Η άσκηση και το παιχνίδι είναι εξαιρετικά σημαντικές δραστηριότητες με τις οποίες ο σκύλος αποβάλλει τη συσσωρευμένη ενέργεια· χωρίς αυτές, ο σκύλος είναι πιθανό να εκδηλώνει καταστροφικές συμπεριφορές ή/και να επινοεί τρόπους αναζήτησης προσοχής. Έρευνα του Πανεπιστημίου του Bristol διαπίστωσε ότι η έλλειψη παιχνιδιού μπορεί να προκαλέσει έως και 22 διαφορετικά προβλήματα συμπεριφοράς, όπως το άγχος, η επιθετικότητα, το τράβηγμα του λουριού, το κλαψούρισμα και η ανυπακοή στο κάλεσμα. Συχνά, το παιχνίδι μπορεί ακόμη και να διορθώσει προβλήματα συμπεριφοράς του σκύλου. Σε έρευνα του 2002 διαπιστώθηκε ότι οι σκύλοι ήταν πιο υπάκουοι και έδιναν περισσότερη προσοχή αμέσως μετά από περιόδους παιχνιδιού με ανθρώπους (ανεξάρτητα από το αν έχαναν ή τους άφηναν να κερδίζουν) σε σχέση με πριν από το παιχνίδι. Αυτό υποδηλώνει ότι η εκπαίδευση μετά το παιχνίδι με το σκύλο μπορεί να είναι ιδιαίτερα αποτελεσματική. Επιπλέον, το παιχνίδι καταπολεμά το διαρκώς αυξανόμενο πρόβλημα της παχυσαρκίας των κατοικίδιων σκύλων. Η προσθήκη μερικών απλών συνεδριών παιχνιδιού την ημέρα θα βοηθήσει να καούν οι επιπλέον θερμίδες. Έχει βρεθεί ότι η διατήρηση του σκύλου στο σωστό βάρος οδηγεί σε αύξηση της διάρκειας ζωής του κατά 15%, – δηλαδή κατά σχεδόν 2 χρόνια. Σε περίπτωση έλλειψης χρόνου, πολλοί εκπαιδευτές προτείνουν ακόμη και τη μείωση του χρόνου της βόλτας, π.χ. από 1 ώρα σε 45 λεπτά, έτσι ώστε να αφιερωθεί επαρκής χρόνος στο καθημερινό παιχνίδι. Παιχνιδιάρικη Υπόκλιση (Play Bow) Σε έρευνα που έγινε στην Ιταλία όπου βιντεοσκοπήθηκαν 203 συνεδρίες παιχνιδιού μεταξύ σκύλων βρέθηκε ότι οι σκύλοι κάνουν χρήση ενός αποτελεσματικού επικοινωνιακού συστήματος που βασίζεται στην αμοιβαία ανταλλαγή παιχνιδιάρικων σημάτων όπως είναι η «παιχνιδιάρικη υπόκλιση» (play bow) και το χαλαρό ανοιχτό στόμα. Στις περιπτώσεις όπου υπήρχαν μεγάλες διαφορές στα μεγέθη των σκύλων, η διάρκεια του παιχνιδιού ήταν μειωμένη περιορίζοντας έτσι τον κίνδυνο πιθανής κλιμάκωσης σε καβγά. Αυτή η στάση που θυμίζει yoga και είναι γνωστή ως παιχνιδιάρικη υπόκλιση (play bow), είναι ταυτόχρονα μια υποκίνηση και μια διευκρίνιση, μια προειδοποίηση και μια συγγνώμη. Οι σκύλοι υιοθετούν συχνά αυτή τη στάση ως πρόσκληση για να παίξουν μαζί μας ή με άλλους σκύλους (“σκοπεύω να σε δαγκώσω, αλλά απλά παίζω”), ή μετά από κάποια ακούσια πρόκληση πόνου (“συγγνώμη που σε πόνεσα, δεν το ήθελα”). Τα παραπάνω προκύπτουν από έρευνα του Bekoff που έγινε το 1995, αλλά η Case αναφέρει ότι η έρευνα έγινε κυρίως σε κουτάβια και νεαρής ηλικίας σκύλους και ότι δεν είναι απαραίτητο να αφορούν τους ενήλικους. Δύο έρευνες του 2016 αποκάλυψαν ότι τόσο στους ενήλικους σκύλους, όσο και στα κουτάβια, η παιχνιδιάρικη υπόκλιση εκφράζεται συχνότερα προκειμένου το παιχνίδι να ξεκινήσει ξανά έπειτα από μια μικρή παύση, καθώς επίσης και για τον συγχρονισμό της συμπεριφοράς τους. Παιχνίδι, Κυριαρχία και Προσκόλληση Σε έρευνα του 2003 κινηματογραφήθηκαν 50 3λεπτες συνεδρίες σκύλου-κηδεμόνα, οι οποίες ακολουθήθηκαν από μια δοκιμασία 1 ώρας που σχεδιάστηκε για να μετρήσει στοιχεία κυριαρχίας και προσκόλλησης των σκύλων. Το αν θα επιτρεπόταν στους σκύλους να κερδίσουν ή όχι δεν είχε σημαντική επίδραση στις βαθμολογίες τους. Το ίδιο συμπέρασμα έδειξε και έρευνα του 2002. Τα αποτελέσματα δείχνουν ότι ο τρόπος που παίζουν οι σκύλοι αντανακλά γενικές ιδιότητες της ιδιοσυγκρασίας και της σχέσης τους με τον κηδεμόνα τους. Σύμφωνα με τη μελέτη, το παιχνίδι δεν παίζει σημαντικό ρόλο στην ανάπτυξη κυρίαρχης συμπεριφοράς του σκύλου, αλλά όταν υπάρχει σημαντική σωματική επαφή η προσκόλληση με τον κηδεμόνα μπορεί να αυξηθεί. Τέλος, τα αποτελέσματα έρευνας του 2007 αντικρούουν τον κανόνα 50:50 που προτείνουν ορισμένοι ερευνητές, σύμφωνα με τον οποίο οι σκύλοι μεγαλύτερης ηλικίας ή/και μεγαλύτερου μεγέθους παραβλέπουν σταθερά το πλεονέκτημά τους προκειμένου να διευκολύνουν το παιχνίδι με νεαρότερους ή/και μικρότερου μεγέθους σκύλους. Αν και παρατηρήθηκαν αναστροφές των ρόλων μεταξύ των δυνατότερων (ή μεγαλύτερων) και πιο αδύναμων (ή νεαρότερων σκύλων), ορισμένοι «κανόνες» υπαγόρευσαν σαφώς ποιες συμπεριφορές μπορούσαν να γίνουν ανεκτές. Για παράδειγμα, οι αναστροφές ρόλων εμφανίστηκαν στο κυνηγητό και στα πιασίματα, αλλά ποτέ στο καβάλημα, ή στο δάγκωμα και στο γλείψιμο της μουσούδας· αυτό υποδηλώνει ότι αυτές οι τελευταίες συμπεριφορές μπορεί να είναι αμετάβλητοι δείκτες επίσημης κυριαρχίας κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού. Το παιχνίδι για τους σκύλους είναι υγιής δραστηριότητα· παρέχει εξαιρετική προπόνηση, καταπολεμά την παχυσαρκία, ανακουφίζει από το άγχος, είναι μια καλή πνευματική άσκηση, μια ευκαιρία για τους σκύλους μας να εκφράσουν κάποια από τη φυσική τους συμπεριφορά, και ένας σίγουρος και διασκεδαστικός τρόπος ενίσχυσης του δεσμού μας μαζί τους. Πηγές Bauer, E.B. & Smuts, B.B., (2007) “Cooperation and Competition During Dyadic Play in Domestic Dogs, Cannis Familiaris”. Animal Behaviour, 73(3) pp. 489 – 499. Byosiere, S.E., Espinosa, J., Marshall-Pescini, S., Smuts B. & Range, F. (2016) “Investigating the Function of Play Bows in Adult Pet Dogs (Canis lupus familiaris)”. Behavioural Processes (April); 125, pp. 106-113. Byosiere, S.E., Espinosa, J. & Smuts, B. (2016) “Investigating the Function of Play Bows in Dog and Wolf Puppies”. PLoS One; (Dec 29). Case, L. (2016) “I Bow for your Play”. The Science Dog (June 8) Cordini, G., Nicotra, V. & Palagi, E. (2016) “Unveiling the Secret of Play in Dogs (Canis lupus familiaris): Asymmetry and Signals”, Journal of Comparative Psychology (April); 130(3). Gabbard, J., (2014) “The Importance of Play for Dogs Revealed”. Puppy Leaks (20 Dec). Grimm, D. (2014) “In Dogs’ Play, Researchers See Honesty and Deceit, Perhaps Something Like Morality”. The Washington Post (May 19). Kealy, R.D, Lawler, D.F., Ballam, J.M., Mantz, S.L., Biery, D.N., Greeley, E.H., Lust, G. & Segre. M. (2002) “Effects of Diet Restriction on Life Span and Age-Related Changes in Dogs” Journal of the American Veterinary Medical Association (May 1), 220(9), pp. 1315 – 1320. Lynch, E., (2016) “Why It’s Important for Dogs to Play” PetPlace
Δείξε μου τον Σκύλο σου, Να σου Πω Ποιος Είσαι

Οι προσωπικότητες των σκύλων και των κηδεμόνων τους παρουσιάζουν μεγαλύτερες ομοιότητες από εκείνες των παντρεμένων ζευγαριών και των φίλων. Έρευνες έχουν δείξει ότι οι άνθρωποι τείνουν να επιλέγουν σκύλους που μοιράζονται τα φυσικά χαρακτηριστικά και την προσωπικότητά τους. Για παράδειγμα, οι υπέρβαροι άνθρωποι είναι πιο πιθανό να έχουν παχουλόύς σκύλους, αλλά ακόμη και κάτι τόσο μικρό όσο το σχήμα των ματιών μπορεί να είναι παράγοντας επιλογής. Με άλλα λόγια, μας προσελκύουν οι σκύλοι που μας θυμίζουν τον εαυτό μας. Ο Michael Roy από το Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας στο Σαν Ντιέγκο ήταν ένας από τους πρώτους ψυχολόγους που εξέτασαν το θέμα της φυσικής ομοιότητας ανθρώπων και των σκύλων τους. Πηγαίνοντας σε τρία κοντινά πάρκα σκύλων, φωτογράφισε ξεχωριστά 45 σκύλους και τους κηδεμόνες τους και στη συνέχεια ζήτησε από μια ομάδα συμμετεχόντων να προσπαθήσει να τα ταιριάξει. Διαπίστωσε ότι η ομάδα ήταν σε θέση να βρει τα σωστά ζευγάρια με εύλογη ακρίβεια. Το αποτέλεσμα αυτό ισχύει μόνο για καθαρόαιμους σκύλους και μερικές φορές βασίζεται σε επιφανειακά στοιχεία εμφάνισης: π.χ. οι γυναίκες με μακριά μαλλιά προτιμούν σκύλους με μακριά αυτιά και οι βαρύτεροι άνθρωποι τείνουν να έχουν παχύτερα σκυλιά. Παρ ‘όλα αυτά, οι ομοιότητες εμφανίζονται επίσης σε πιο λεπτά χαρακτηριστικά, όπως οι διαφορές στα σχήματα των ματιών. Όταν τα μάτια των φωτογραφιών ήταν καλυμμένα, έγινε πολύ πιο δύσκολο για τους συμμετέχοντες να κάνουν το ταίριασμα. Ο τρόπος που επιλέγουμε σκύλους έχει κάποιες παράξενες και απροσδόκητες παραλληλίες με τον τρόπο που επιλέγουμε τους συντρόφους μας. Δεν επιλέγουμε μόνο ανθρώπους που μοιάζουν με εμάς, αλλά έχουμε επίσης την τάση να προσελκύουμε και να προσεκλυόμαστε από ανθρώπους που μοιράζονται τις προσωπικότητές μας (τα κοινά χαρακτηριστικά μπορούν ακόμη και να προβλέψουν την ικανοποίηση ενός ζευγαριού από το γάμο τους). Ίσως η έννοια της προσωπικότητας σκύλου να φαίνεται αμφίβολη σε μερικούς, αλλά προηγούμενες έρευνες έδειξαν ότι τα ανθρώπινα χαρακτηριστικά προσωπικότητας μπορούν να αντιστοιχούν σε αντικειμενικά κριτήρια της συμπεριφοράς των σκύλων. Μάλιστα, το ερωτηματολόγιο “Big Five” που χρησιμοποιείται ευρέως για τη μέτρηση των πιο σημαντικών διαστάσεων της ανθρώπινης προσωπικότητας – νευρωτισμός, εξωστρέφεια, ευσυνειδησία, τερπνότητα και δεκτικότητα σε εμπειρίες – έχει σήμερα και μια «σκυλίσια» έκδοση. Η εκδοχή των σκύλων βασίζεται σε πιο απλά μέτρα συμπεριφοράς, όπως το αν ο σκύλος τείνει να είναι τεμπέλης ή ανεξάρτητος. Το 2012, η Borbala Turcsan από το Πανεπιστήμιο Eotvos της Βουδαπέστης διαπίστωσε ότι οι σκύλοι και οι κηδεμόνες τους τείνουν να παρουσιάζουν παρόμοια προφίλ προσωπικότητας. Σύμφωνα με την ίδια, οι ομοιότητες ήταν στην πραγματικότητα μεγαλύτερες από εκείνες που παρατηρήθηκαν σε παντρεμένα ζευγάρια και φίλους. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι αυτή η συσχέτιση δεν μπορούσε να εξηγηθεί από το χρονικό διάστημα που οι σκύλοι και οι κηδεμόνες τους είχαν περάσει μαζί, επομένως δεν ισχύει ότι οι σκύλοι είχαν απλώς μάθει να αντιγράφουν τους κηδεμόνες τους. Αντ ‘αυτού, η προσωπικότητα φαίνεται να είναι κριτήριο επιλογής του σκύλου από την αρχή. Ίσως είναι σοφό να επιλέγουμε οι σκύλοι μας να είναι τόσο συμβατοί με εμάς, καθώς ο μέσος όρος διάρκειας ζωής τους, τελικά, ξεπερνά τον μέσο όρο της διάρκειας ενός γάμου! Ο Coren συμφωνεί ότι οι άνθρωποι κάνουν μια σχετικά συνειδητή επιλογή και αποφασίζουν να αποκτήσουν σκύλους που αντικατοπτρίζουν τη δική τους προσωπικότητα. Για παράδειγμα, ένας εξωστρεφής κηδεμόνας μπορεί να διαλέξει έναν ενεργητικό, κοινωνικό σκύλο. Το παραπάνω ισχύει για τα νοικοκυριά όπου υπάρχει μόνο ένας σκύλος. Εάν στο σπίτι υπάρχουν περισσότεροι σκύλοι, τότε οι ομοιότητες αρχίζουν να γίνονται πιο αδύναμες. Στην περίπτωση αυτή, θέλουμε να υπάρχει μια μικρή ποικιλία στα ψυχολογικά χαρακτηριστικά τους – και όχι όλοι να είναι αντανάκλαση της δικής μας προσωπικότητας. Σε έρευνα του 2017 στρατολογήθηκαν 132 σκύλοι και οι κηδεμόνες τους και παρακολουθήθηκαν τα επίπεδα άγχους και των δύο. Αυτό έγινε μέσω παρατήρησης του τρόπου αντίδρασής τους σε απειλές, αλλά και μετρώντας φυσικούς δείκτες, όπως δείγματα του καρδιακού ρυθμού και του σάλιου για την ανίχνευση της κορτιζόλης. Για κάθε έναν από τους εθελοντές μετρήθηκαν επίσης τα επίπεδα των χαρακτηριστικών της προσωπικότητάς τους βάσει του μοντέλου “Big Five” (νευρωτισμός, εξωστρέφεια, ευσυνειδησία, τερπνότητα και δεκτικότητα σε εμπειρίες). Τέλος, οι συμμετέχοντες συμπλήρωσαν ένα παρόμοιο ερωτηματολόγιο για τις προσωπικότητες των σκύλων τους. Τα αποτελέσματα: Όσο πιο ανήσυχοι και νευρωτικοί ήταν οι κηδεμόνες, τόσο πιο πιθανό ήταν ο σκύλος να μοιράζεται τα ίδια χαρακτηριστικά. Από την άλλη πλευρά, οι ανεξάρτητοι σκύλοι ήταν πιο πιθανό να ανήκουν σε πιο χαλαρούς κηδεμόνες. Σύμφωνα με την επικεφαλής συγγραφέα της μελέτης Iris Schoberl, ερευνήτρια της συμπεριφοράς των ζώων στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης: “Οι κηδεμόνες και οι σκύλοι είναι κοινωνικές δυάδες και επηρεάζουν ο ένας τον άλλον στην αντιμετώπιση του άγχους”. Οι συγγραφείς υποστηρίζουν επίσης ότι οι άνθρωποι είχαν μεγαλύτερη επιρροή στο σκύλο. Δηλαδή, είναι πιθανότερο να μεταδώσουμε τα χαρακτηριστικά μας στους σκύλους μας, από ό, τι να υιοθετήσουμε τα δικά τους. Αυτό είναι κάτι που πρέπει να λάβουμε υπόψη μας όταν εκπαιδεύουμε το σκύλο μας: ο καλύτερος τρόπος για να έχουμε έναν ήρεμο, ευτυχισμένο σκύλο είναι να είμαστε εμείς το παράδειγμα. Μετά από 15.000 – 40.000 χρόνια συμβίωσης ανθρώπου – σκύλου έχουμε εκτρέψει αυτά τα πλάσματα σύμφωνα με τη δική μας εικόνα και έχουμε σφυρηλατήσει έναν έντονο συναισθηματικό δεσμό που ξεπερνά τα φυσικά όρια μεταξύ των διαφορετικών ειδών όπου ανήκουμε. Σήμερα μοιάζουν με εμάς, συμπεριφέρονται σαν εμάς και – σε αντίθεση με άλλους ανθρώπους – αντανακλούν πάντα τα συναισθήματά μας. Από πολλές απόψεις είναι οι καλύτερες αντανακλάσεις της δικής μας αληθινής φύσης. Έτσι, δεν είναι περίεργο που τους θεωρούμε τους καλύτερους φίλους του ανθρώπου. Πηγές Briggs, H. (2017) “Dogs Mirror Owners’ Personalities”, BBC (9 February) Coren, S. (2013) “Do Dogs and their Owners Have Similar Personalities?”, Psychology Today (20 August) Kis, A., Turcsan, B., Milkosi, A. & Gacsi, M. (2012) “The Effect of the Owner’s Personality on the Behaviour of Owner-Dog Dyads”, Interaction Studies, 13(3), pp. 371 – 383 (January) Robson, D. (2015) “Dogs Look Like their Owners – It’s a Scientific Fact”, BBC (12 November) Roy, M.M. & Christenfeld, J.S. (2004) “Do Dogs Resemble their Owners?”, Psychological Science, 15(5), pp. 361 – 363 (June) Schöberl, I., Wedl, M. Beetz, A. & Kotrschal, K. (2017) “Psychobiological Factors Affecting Cortisol Variability in Human-Dog Dyads”, PLoS One, (8 Feb) Srivastava,
Αρσενικοί και Θηλυκοί Σκύλοι: Διαφορές Συμπεριφοράς

Οι απόψεις για τις διαφορές συμπεριφοράς μεταξύ αρσενικών και θηλυκών σκύλων ποικίλες. Τι λέει όμως η επιστήμη; Δυστυχώς, δεν έχει πραγματοποιηθεί μεγάλη έρευνα σχετικά με τις διαφορές συμπεριφοράς ανάμεσα σε αρσενικούς και θηλυκούς σκύλους. Μεταξύ των επικρατέστερων απόψεων που υποστηρίζονται από επαγγελματίες είναι ότι: Στις φυλές που έχουν την τάση να είναι κυρίαρχες, όπως οι Rottweiler και Akita, οι θηλυκοί σκύλοι φαίνεται να είναι πιο χαλαροί. Σε φυλές σκύλων που έχουν τη φήμη ότι είναι πιο ήπιες, όπως η Retriever, υπάρχουν λιγότερες αντιληπτές διαφορές στη συμπεριφορά των αρσενικών και των θηλυκών σκύλων. Ωστόσο, δεν υπάρχει διαθέσιμη πραγματική έρευνα που να αποδεικνύει αυτές τις απόψεις. Καθώς οι ορμόνες έχουν επίδραση στη συμπεριφορά ενός σκύλου, οι αρσενικοί σκύλοι είναι γενικά πιο εδαφικοί, πιο ανεξάρτητοι (δίνουν λιγότερη προσοχή στους ανθρώπους) και πιο επιθετικοί από ότι οι θηλυκοί. Η εκπαιδεύτρια σκύλων και συγγραφέας Dr McConnell αναφέρει ότι στο βιβλίο “Genetics and the Social Behavior of the Dog”, οι Scott & Fuller εξέτασαν αν το φύλο είχε επιρροή στις συναισθηματικές αντιδράσεις των σκύλων· κατά μέσο όρο οι θηλυκοί βαθμολογήθηκαν με 5,0 βαθμούς και οι αρσενικοί με 4,9 – με άλλα λόγια, δεν βρέθηκε διαφορά. Η ίδια ειδικός απηύθυνε ερώτημα για τις διαφορές συμπεριφοράς των σκύλων βάσει φύλου σε πιστοποιημένους ειδικούς συμπεριφοράς σκύλων, κτηνίατρους και εκπαιδευτές σκύλων της αστυνομίας και του στρατού· οι περισσότεροι από τους ερωτηθέντες δήλωσαν ότι τόσο στην εκπαίδευση, όσο και στις επιδόσεις, η προσωπικότητα και το παρελθόν κάθε σκύλου ήταν πιο σημαντικοί παράγοντες από το φύλο. Επίσης, πολλές από τις απαντήσεις εξέφρασαν ότι οι αρσενικοί σκύλοι ωριμάζουν πιο αργά από τους θηλυκούς, περιγράφοντας τους νεαρούς έφηβους αρσενικούς ως «λιγότερο εστιασμένους από τους θηλυκούς». Αυτή είναι μια ενδιαφέρουσα παρατήρηση, δεδομένου ότι και στους ανθρώπους τα κορίτσια είναι γνωστό ότι ωριμάζουν γρηγορότερα από τα αγόρια. Αν και κανένας κτηνίατρος δεν επιβεβαίωσε ότι αυτό ισχύει και στους σκύλους, κάτι τέτοιο δεν ακούγεται παράλογο. Μια άλλη διαφορά μεταξύ αρσενικών και θηλυκών σκύλων είναι ότι οι αρσενικοί κυριαρχούν σε ορισμένους τύπους διαγωνισμών, όπως στο μάζεμα των κοπαδιών, την προστασία και την ανάκτηση. Όμως, στους διαγωνισμούς αυτούς συμμετέχουν πάντοτε μη στειρωμένοι σκύλοι. Το γεγονός αυτό είναι σημαντικό γιατί κανένας δεν θα επιλέξει να επενδύσει χρόνο και χρήματα σε θηλυκό σκύλο για συμμετοχή σε διαγωνισμούς, αφού λόγω οίστρου και εγκυμοσύνης ο διαθέσιμος χρόνος για εκπαίδευση των θηλυκών σκύλων περιορίζεται στο μισό. Μια άλλη εξήγηση είναι ότι οι αρσενικοί σκύλοι είναι ανταγωνιστικότεροι υπό συνθήκες πίεσης – λόγω τεστοστερόνης. Τέλος, υπάρχει μια άλλη πιθανή επίδραση στη συμπεριφορά των αρσενικών και θηλυκών σκύλων, που αυτή τη φορά σχετίζεται με την ανθρώπινη συμπεριφορά απέναντί τους. Η McConnell παραδέχεται ότι ο τρόπος που εκπαιδεύει σκύλους είναι πιθανό να επηρεάζεται από το φύλο τους: «Ίσως ασυνείδητα, η συμπεριφορά όλων μας αλλάζει σημαντικά ανάλογα με το φύλο του σκύλου, καθώς υπάρχουν διαφορετικές κοινωνικές και πολιτισμικές προσδοκίες για το πώς θα πρέπει να συμπεριφέρονται οι αρσενικοί και οι θηλυκοί σκύλοι αντίστοιχα». Αν και μικρής έκτασης, η πιο σημαντική έρευνα για τις διαφορές συμπεριφοράς μεταξύ αρσενικών και θηλυκών σκύλων πραγματοποιήθηκε στο Πανεπιστήμιο της Βιέννης το 2011. Οι ερευνητές δημιούργησαν ένα σύστημα με μπάλες του τένις που συνδέονταν κρυφά με χορδές και εξέτασαν 25 αρσενικούς και 25 θηλυκούς σκύλους, οι οποίοι παρακολούθησαν τέσσερα διαδοχικά σενάρια: Μια μικρή μπάλα που εξαφανιζόταν και επανεμφανιζόταν. Μια μεγάλη μπάλα που εξαφανιζόταν και επανεμφανιζόταν. Μια μεγάλη μπάλα να εξαφανίζεται και να εμφανίζεται μια μικρή μπάλα. Μια μικρή μπάλα να εξαφανίζεται και να εμφανίζεται μια μεγάλη μπάλα. Τα δύο πρώτα σενάρια ήταν οι “αναμενόμενες” συνθήκες, δηλαδή σύμφωνες με τους νόμους της φύσης, ενώ τα σενάρια 3 και 4, στα οποία μια μπάλα φαινόταν να μικραίνει ή να μεγαλώνει, ήταν οι “απροσδόκητες” συνθήκες. Οι ερευνητές μέτρησαν το κατά πόσο οι σκύλοι είχαν την ικανότητα να κατανοήσουν ότι είχε συμβεί κάτι απροσδόκητο ή αδύνατο, μετρώντας πόση ώρα κοίταζαν τη διαφορετικού μεγέθους αναδυόμενη μπάλα. Τα πειράματα αυτά είναι παρόμοια με εκείνα που χρησιμοποιούνται για την κατανόηση της βρεφικής γνώσης: “Εάν συμβεί κάτι αναπάντεχο ή αδύνατο, τα παιδιά και τα ζώα θα κοιτάξουν περισσότερο στο γεγονός”, δήλωσε ο επικεφαλής της έρευνας Corsin Müller. Με την πρώτη ματιά, οι σκύλοι έδειχναν να κοιτούν περισσότερο όταν η μπάλα φαινόταν να μικραίνει ή να μεγαλώνει. Αλλά όταν οι ερευνητές ανέλυσαν τα αποτελέσματα βάσει φύλου των σκύλων, διαπίστωσαν ότι οι αρσενικοί δεν είχαν παρατηρήσει τίποτα περίεργο. Κατά μέσο όρο, οι θηλυκοί σκύλοι κοίταζαν τις «απροσδόκητες» συνθήκες για περισσότερα από 30 δευτερόλεπτα, δηλαδή υπερτριπλάσιο χρόνο σε σχέση με τα 10 δευτερόλεπτα των αρσενικών. Οι χρόνοι που κοίταζαν τις μπάλες να αλλάζουν μέγεθος ήταν για τους αρσενικούς σκύλους ίδιοι με εκείνους που κοίταζαν όταν το μέγεθος των μπαλών δεν άλλαζε. Οι διαφορές αυτές προέκυψαν ανεξάρτητα από τις φυλές σκύλων που συμμετείχαν, αν ήταν καθαρόαιμοι ή ημίαιμοι, τα μεγέθη τους, και τη στείρωση. Οι ερευνητές δεν είναι σίγουροι για το που οφείλονται αυτές οι διαφορές, αλλά οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι το εύρημα δείχνει πως οι αρσενικοί σκύλοι εμπιστεύονται συχνότερα τη μύτη τους, ενώ οι θηλυκοί εμπιστεύονται περισσότερο τα μάτια τους. Ο Müller και οι συνάδελφοί του πιστεύουν ότι οι οπτικές διαφορές των θηλυκών και αρσενικών σκύλων είναι απίθανο να οφείλονται σε εξελικτικούς παράγοντες· ωστόσο, ο Stanley Coren, ομότιμος καθηγητής στο Πανεπιστήμιο της Βρετανικής Κολούμπια στον Καναδά διαφωνεί, υποστηρίζοντας ότι σχεδόν κάθε φορά που εντοπίζονται διαφορές φύλου μπορεί να βρεθεί ένας εξελικτικός λόγος που εξηγεί γιατί αυτό συμβαίνει. Υποθέτει ότι οι όταν οι θηλυκοί σκύλοι παρακολουθούν τα κουτάβια τους (τα οποία σχεδόν όλα μυρίζουν το ίδιο) είναι πιθανό να βασίζονται περισσότερο στην όρασή τους. Ή ίσως να υπάρχει κάποιο είδος συμβιβασμού και συνεργασίας με τους αρσενικούς οι οποίοι είναι πιο προσανατολισμένοι στις μυρωδιές, και ενδεχομένως έτσι να εξηγείται η λιγότερη προσοχή τους στις οπτικές διαφορές. Τελικά, ενώ οι διαφορετικές φυλές και το φύλο μπορούν να επηρεάσουν τη γενική προσωπικότητα ενός σκύλου, η καλή φροντίδα, η αγάπη και η σωστή κοινωνικοποίηση έχουν μεγαλύτερο αντίκτυπο στη συνολική συμπεριφορά του. Πηγές Doghealth.com (n.d.) Behavioral Differences Between Male and Female Dogs Fields, H. (2011) “Female Dogs Aren’t Easily Fooled”, Science, 26 April McConnell, P. (2009) “What are the Differences Between Male and Female Dogs? Do Male and Female
5 Τύποι Προσωπικότητας των Σκύλων

Οι ειδικοί υποστηρίζουν ότι υπάρχουν 5 διαφορετικοί τύποι προσωπικότητας σκύλων. Η κατανόηση της προσωπικότητας του σκύλου, που ορίζεται ως «ατομικές διαφορές στη συμπεριφορά που είναι συνεπείς σε χρόνο και πλαίσιο», μπορεί να αποκαλύψει τον πιο ενδεδειγμένο τρόπο εκπαίδευσής του και την καταλληλότερη αντίδραση στις συμπεριφορές του. Γνωρίζοντας τον τύπο προσωπικότητας του σκύλου μας μπορούμε να τον καταλάβουμε καλύτερα και να αντιληφθούμε πώς βλέπει τον κόσμο. Ακολουθούν οι 5 διαφορετικοί τύποι προσωπικότητας που έχουν οι σκύλοι, καθώς και πώς ο καθένας μπορεί να επηρεάσει τους τρόπους αποτελεσματικότερης αλληλεπίδρασης μαζί του. Ο Σκύλος με Αυτοπεποίθηση Ένας σκύλος που έχει αυτοπεποίθηση είναι γεννημένος φυσικός ηγέτης και νιώθει άνετα στο περιβάλλον του. Μπορεί εύκολα να αναλάβει μια κατάσταση, είναι πιθανό να είναι ομαδικός, και ο σίγουρος τρόπος του θα εμφανιστεί στη γλώσσα του σώματός του. Οι σκύλοι με αυτοπεποίθηση μπορεί να εμφανίζουν κυρίαρχη συμπεριφορά, και η σκληρή αντίδραση σε αυτές τις συμπεριφορές ή η προσπάθεια κυριαρχίας στο σκύλο είναι πιθανό να οδηγήσουν σε επιθετικότητα ή ανυπακοή. Εδώ και χιλιάδες χρόνια, οι σκύλοι είναι διαφορετικά είδη ζώων από τους λύκους και η χρησιμοποίηση νοοτροπίας αγέλης λύκων στο σκύλο θα μπορούσαν πραγματικά να τον αναγκάσουν να χάσει την εμπιστοσύνη του. Η θετική ενθάρρυνση είναι πάντα ο καλύτερος τρόπος εκπαίδευσης των σκύλων – ακόμη και ενός σκύλου με αυτοπεποίθηση και κυρίαρχη συμπεριφορά. Ο Ντροπαλός ή Δειλός Σκύλος Μερικοί σκύλοι μπορεί να είναι ντροπαλοί ή δειλοί, ακριβώς όπως κάποιοι άνθρωποι. Αναγκάζοντας έναν τέτοιο σκύλο να συμμετέχει σε καταστάσεις που τον κάνουν ανήσυχο θα μπορούσε να έχει τα αντίθετα από το επιδιωκόμενα αποτελέσματα. Η βεβιασμένη προσπάθεια εγκλιματισμού θα ερμηνευθεί από το σκύλο ως εξαναγκασμός να κάνει πράγματα που του είναι εξαιρετικά τρομακτικά – γεγονός που θα μπορούσε να τον οδηγήσει σε γενικότερη δυσπιστία. Οι ντροπαλοί ή δειλοί σκύλοι τείνουν να αντιδρούν πολύ καλά σε επαίνους, λιχουδιές, ενθάρρυνση και σε γνωριμίες με νέους ανθρώπους, τόπους ή εμπειρίες με βραδύτερο ρυθμό. Οι σκύλοι αυτοί χρειάζονται πολλή επιβεβαίωση και δεν απολαμβάνουν θορυβώδη και χαοτικά περιβάλλοντα, ενώ χωρίς απαλή μεταχείριση μπορεί να γίνουν ανασφαλείς, φοβισμένοι ή επιθετικοί. Ο Ανεξάρτητος Σκύλος Πολλές φυλές σκύλων έχουν εκτραφεί για να ζουν, να ενεργούν και να σκέφτονται ανεξάρτητα από τους κηδεμόνες τους, και αυτές οι τάσεις είναι πιθανό να παραμένουν στα ένστικτά τους μέχρι σήμερα. Οι ανεξάρτητοι σκύλοι δύσκολα συνδέονται καλά με κάποιον που δεν βλέπουν ως ηγέτη, και έχουν την τάση να δεσμεύονται περισσότερο με ένα άτομο παραμένοντας λιγότερο ενθουσιώδεις με άλλους ανθρώπους. Είναι απολύτως εντάξει όντας μόνοι τους και μπορεί να φαίνονται ακόμη και απόμακροι. Η προσπάθεια εξαναγκασμού ενός ανεξάρτητου σκύλου να είναι υπερβολικά κοινωνικός μπορεί να προκαλέσει επιθετικότητα. Ο συγκεκριμένος τύπος προσωπικότητας μπορεί να είναι δύσκολο να εκπαιδευτεί χωρίς το σωστό κίνητρο, δεδομένου ότι θα προτιμούσε να σκέφτεται για τον εαυτό του παρά να κάνει αυτό που του ζητείται. Ίσως χρειαστεί πειραματισμός για να διαπιστωθεί εάν ο ανεξάρτητος σκύλος παρακινείται περισσότερο από λιχουδιές, παιχνίδια ή τρυφερότητα. Ο Χαλαρός, Ευτυχισμένος Σκύλος Αυτός είναι ο στερεότυπος φιλικός σκύλος που τους αγαπάει όλους και.. «θα οδηγήσει έναν ληστή απευθείας στα οικογενειακά τιμαλφή». Συνήθως είναι πρόθυμοι να ακολουθήσουν όλους τους ανθρώπους, τους σκύλους, ακόμη και γάτες. Οι σκύλοι αυτού του τύπου προσωπικότητας τείνουν να είναι υπερβολικά ενθουσιώδεις, ειδικά όταν δεν λαμβάνουν αρκετή εκπαίδευση ή άσκηση. Είναι πιθανό να πηδήξουν στους ανθρώπους, καθώς είναι υπερβολικά ενθουσιασμένοι με την προοπτική να έχουν έναν ακόμη φίλο. Ειδικά όταν είναι μεγαλόσωμες φυλές όπως Labrador Retrievers και Golden Retrievers, αυτοί οι τύποι σκύλων μπορεί να ρίξουν κάτω μικρά παιδιά ή να τα τρομάξουν από την αγάπη τους, και χρειάζονται εκπαίδευση για να κρατηθούν ήρεμοι όταν συναντούν ανθρώπους. Ο Προσαρμόσιμος Σκύλος Ελαφρώς διαφορετικός από τον προηγούμενο τύπο, ο προσαρμόσιμος σκύλος είναι πρόθυμος να ελέγξει τον ενθουσιασμό του προκειμένου να κάνει κάτι που θα ευχαριστήσει τον κηδεμόνα του σε οποιοδήποτε περιβάλλον. Αυτός ο τύπος προσωπικότητας είναι πιο εύκολος να εκπαιδευτεί, γιατί έχει τεράστιο κίνητρο να ευχαριστήσει. Είναι φιλικός χωρίς να είναι υπερβολικά έξυπνος, και δεν απασχολεί πολύ τους ανθρώπους του. Τείνει να τα πηγαίνει πολύ καλά με ανθρώπους, άλλους σκύλους και γάτες, και μπορεί να γίνει σπουδαίος σκύλος θεραπείας λόγω της ήρεμης και αξιαγάπητης φύσης του. Κυριαρχία και Επιθετικότητα Αν και οι σχετικές γνώμες διίστανται, οι πιο πρόσφατες έρευνες τείνουν να συμφωνήσουν ότι η κυριαρχία και η επιθετικότητα δεν αποτελούν τύπους προσωπικότητας των σκύλων. Ο Bradshaw – που διευθύνει το παγκόσμιας φήμης Ινστιτούτο Ανθρωποζωολογίας του Πανεπιστημίου του Bristol – και η ομάδα του αξιολόγησαν τις πρόσφατες μελέτες της προσωπικότητας των σκύλων. Στο άρθρο τους συμπεραίνουν πως δεν υπάρχει καμία ένδειξη ότι η κυριαρχία είναι χαρακτηριστικό του χαρακτήρα των σκύλων, και ότι αυτή μπορεί να προκύψει λόγω ασυμμετριών σε οποιοδήποτε από τουλάχιστον τρία χαρακτηριστικά της προσωπικότητας. Οι ερευνητές αναρωτιούνται αν οι έννοιες που προέρχονται από τη συμπεριφορά των λύκων έχουν μεγάλη χρησιμότητα στην ερμηνεία της συμπεριφοράς των κατοικίδιων σκύλων. Επίσης, υποστηρίζουν ότι οι μελέτες των ελεύθερων σκύλων, οι οποίοι συνήθως ανταγωνίζονται για φυσικούς πόρους, γενικά δεν παρέχουν το κατάλληλο πλαίσιο για την ερμηνεία της συμπεριφοράς των κατοικίδιων σκύλων. Παρομοίως, η Cole γράφει ότι η κυρίαρχη προσωπικότητα είναι στην πραγματικότητα μια εσφαλμένη αντίληψη. Η κυριαρχία δεν είναι τύπος προσωπικότητας, αναφέρει, αλλά ένας όρος που χρησιμοποιείται για να περιγράψει μια σχέση ανάμεσα σε δύο ή περισσότερα ζώα που έχουν πρόσβαση σε συντρόφους, φαγητό, καταφύγιο ή χώρους ύπνου. Και τονίζει ότι «σε μια αγέλη λύκων, ο άλφα αρσενικός δεν είναι αυτός που είναι ο πιο επιθετικός, αλλά εκείνος που μπορεί να οδηγήσει την αγέλη του με δίκαιη και ήρεμη εμπιστοσύνη και να διατηρήσει μια αμοιβαία σχέση συνεργασίας που ωφελεί όλα τα μέλη». Στο βιβλίο του με τίτλο “Dog Sense”, ο Bradshaw τονίζει ότι η πρώτη σύγχυση για το πώς συμπεριφέρονται πραγματικά οι λύκοι προέρχεται από τις παρατηρήσεις τεχνητά ομαδοποιημένων λύκων σε ζωολογικούς κήπους· μια φυσική αγέλη λύκων βασίζεται στην οικογένεια, ενώ εκείνες που περιορίζονται σε ζωολογικούς κήπους δεν είναι οικογενειακές. Έτσι, σε έναν ζωολογικό κήπο η συμπεριφορά των λύκων δεν είναι φυσική και μοιάζει με μια ιεραρχία κυριαρχίας που είναι βασισμένη στην επιθετικότητα. «Είναι σαν να συγκρίνουμε όλη την ανθρώπινη συμπεριφορά με τη συμπεριφορά των ανθρώπων στα στρατόπεδα προσφύγων. Σε μια τέτοια ομάδα, η συμπεριφορά
